اولین جلسه شورای مشاوران دوازدهمین کنگره


اولین جلسه شورای مشاوران علمی دوازدهمین کنگره علمی سالیانه

انجمن دندانپزشکان عمومی ایران

16شهریور ماه 1396

 
فهرست تـم های پیشنهادی دوازدهمین کنگره علمی سالیانه انجمن دندانپزشکان عمومی ایران:
1- مفاهیم نو، عملکرد نو
2- اندیشه های راهبردی در آموزش دندانپزشکی
3- دندانپزشکی و مدیریت بهداشت و پیشگیری
4- دانش دندانپزشکی، فن آوری و مدیریت
5- نگاه چند بعدی به پیشگیری و درمان در دندانپزشکی
6- اقتصاد در دندانپزشکی، بهداشت و پیشگیری
7- کاربرد تطبیقی در درمان های دندانپزشکی
8- سلامت در هزاره سوم
9- سلامت دهان و دندان در هزاره سوم
10- هم اندیشی علمی در توسعه سلامت دندانپزشکی
11- نقش تکنولوژی در مفاهیم علمی دندانپزشکی
12- اهمیت مشاوره در تشخیص و طرح درمان در دندانپزشکی
13- نحوه ارزیابی موفقیت و شکست در درمان های دندانپزشکی
14- چشم انداز برنامه توسعه 20 ساله و دندانپزشکی
15- ارزش یابی علمی و کیفیت آموزش دندانپزشکی
16- نگاه ها به آینده دندانپزشکی
17- دهان سالم و بدن سالم
18- از گذشته درس بگیریم، به سوی آینده دندانپزشکی
19- دندانپزشکی به کجا می رود؟
20- از دندانپزشکی امروز چه می دانیم؟
21- تحول در نگاه به آینده دندانپزشکی
22- با هم به سوی آینده دندانپزشکی
23- با هم آینده دندانپزشکی را بسازیم.
24- در کنار هم برای اعتلای دندانپزشکی
25- آینده دندانپزشکی را چگونه بسازیم؟
26- آینده دندانپزشکی، امروز است.


 
 
 
دکتر باقر شهنی زاده: خیر مقدم عرض میکنم خدمت همکاران گرامی، از اینکه همیشه به دعوت انجمن دندانپزشکان عمومی ایران را احترام می گذارید و برای تدوین، طراحی و برنامه ریزی یک برنامه علمی موفق ما را یاری می کنید، سپاس صمیمانه خود را تقدیم می داریم.
بسیاری از همکاران در این جلسه از سخنرانان پرسابقه و توانمند دندانپزشکی کشور هستند که خود هم سابقه فعالیت حضور در هیات مدیره انجمن ها را داشته اند و هم در برگزاری کنگره های متعدد مسئولیت داشته اند و هم در هیات های علمی دانشکده ها در آموزش نقش تعیین کننده و راهگشا داشته اند.
جداول برنامه علمی چیده در سایت اداره کل آموزش مداوم جامعه پزشکی کشور مراحلی دارد که اغلب بصورت ارتباط با این سایت هماهنگ می شود و تغییرات در نحوه اختصاص امتیاز و چگونه شمول افراد رشته های گوناگون تخصصی و دندانپزشکان عمومی فرمول خاص خود را دارد. اداره کل آموزش مداوم این تغییرات را بدون هماهنگی با انجمن ها انجام می دهد و در مورد چگونگی با این نرم افزار اطلاع رسانی مکفی نمی شود.
جدول چیده شده براساس هر ساعت 6/0 امتیاز پس از بررسی در کمیسیون آموزش مداوم امتیاز آن صادر می شود.
 برگزاری یک کنگره برخلاف تصور برخی نه تنها کار ساده ای که نیست بلکه کار دشوار و سختی است.
در حال حاضر برگزاری دوره‌های آموزشی جامع ایمپلنت، زیبایی و ترمیمی، اندو، لیزر، اکلوژن توسط انجمن یکی از ارزش های علمی دندانپزشکی کشور می باشد. ما چهار یا پنج سال قبل طی نامه‌ای دوره‌ها و رفرنس‌های آموزشی آن‌ها را معرفی نمودیم که اعلام شد هنوز برای دوره‌های مهارت‌های حرفه‌ای برنامه‌ای نداریم. این نشان‌دهنده نقص یک سیستم آموزشی است. حال تکلیف ما برای شخصی که دوره ایمپلنت ندیده است چیست؟ چرا این مسئله حل نمی شود؟ طی دو سه سال اخیر همراه با بسیاری از همکاران متخصص، که برخی از ایشان در این جلسه حضور دارند،29 بازآموزی مدون وزارتخانه ای را بررسی کردیم و 79 بازآموزی را به وزارت خانه پیشنهاد دادیم و بالاخره در 69 عدد تصویب شدند؛ این کار بسیار بزرگ و ارزشمندی بوده است. ما  الآن حاضر هستیم در مورد تمام دوره‌های جامعی که وجود دارد، با داکیومنت‌های جهانی نظر خود را عنوان کنیم و دیگران هم عنوان کنند. همین کار را در ارتباط با تمام رشته‌های دیگر کردیم و برای اولین بار پیشنهاد بازآموزی‌های بین‌رشته‌ای را دادیم و خوشبختانه تصویب شد که در این روش چند رشته‌ای که از نظر علمی با یکدیگر درگیرند بازآموزی بین‌رشته‌ای برگزار کنند انجمن دندانپزشکان عمومی ایران شروع به اجرا کرده است که یک متخصص ترمیمی ‌و بعد متخصص اندو و بعد پریو در یک بازآموزی صحبت کنند که آیا این دندان اندو شود، کراون لنت شود؟ ما آرزو می کنیم تمامی ‌انجمن‌ها این‌گونه کار کنند.
اساس‌نامه انتخابات را عوض کرده‌اند و انتخابات به حالت الکترونیک تبدیل‌شده و امسال باید الکترونیک انجام شود. اگر این هم بشود مانند نظام پزشکی تکلیف ما چه می‌شود؟ یا گفتند اگر انتخابات حضوری باشد رأی وکالتی است، مگر در مجلس رأی وکالتی هم هست؟ درجایی که شما کسی را انتخاب می‌کنید که از حق شما دفاع می‌کند باید خودتان رأی دهید اما اگر شرکتی باشد که شما آنجا سرمایه‌گذاری کرده باشید این اختیار پول شما است که حکمیت دارد و اشکالی ندارد شما رأی تان را به سهام‌دار دیگری بدهید؛ اما درجایی که مدنیت است و قرار است مردم برای سرنوشت شان تصمیم بگیرند باید به‌پای صندوق رأی بروند. اما قانون می‌گوید ما یک انجمن تشکیل می‌دهیم و پروانه کارمان را می‌گیریم و از این به بعد هرآن چه که بخواهد دچار تغییر شود باید در مجمع عمومی ‌فوق‌العاده ما تصویب شود. نمی‌شود که شما از بالا به ما حکم کنید، اگر این حکم را قبول نکردیم نمی‌توانید این حکم را به ما تحمیل کنید، مگر قانون آن در مجلس تصویب شود.
ما نیز کنگره، همایش، بازآموزی و دوره‌های مختلف جامع برگزار می‌کنیم، اما این‌ها قرار است چه چیزی را حل کنند؟ و اگر حل کردند نتیجه‌اش باید چگونه باشد؟ منظور بنده این است که به‌طور مثال اگر یک دوره سی پی آر (CPR) برگزار کنیم چگونه این مدرک را به شخص شرکت‌کننده در این دوره اعطا کنیم؟ نمره قبولی را چگونه به او بدهیم؟ فقط در کلاس شرکت کند و تمام؟ در کشور آمریکا شما باید هر دو سال یک‌بار مدرک سی پی آر خود را به‌روز کنید، کنترل عفونت باید در مطب شما نصب باشد، این‌ها قانون است و باید این کار را انجام داد، اگر موضوع جدیدی وارد کوریکولوم شان شود به دانشکده‌ها می‌گویند که این دوره‌ها را برگزار کنید. الآن می‌بینید که شرکتی صبح 20 عدد کله‌پاچه می‌آورد و بعد سینوس لیفتینگ درس می‌دهد. ما در دوره جامع ایمپلنت مان که در هفدهمین دوره آن هستیم هنوز سینوس لیفتینگ را عملی انجام نداده‌ایم و فقط تئوری‌اش را آموزش داده ایم؛ اما می‌بینیم که برخی شرکت‌ها به‌راحتی برای فروش ست خود این کار را انجام می‌دهند. مصوبه‌ای در اداره کل تجهیزات پزشکی وجود دارد که اگر شرکتی خواست وسیله‌ای را بیاورد، می‌تواند آن را به‌صورت دمو معرفی کند، نه این‌که کارگاه زنده روی بیمار برگزار کند.بیمار دیدن حکم قانونی خود را دارد.
در انتخابات نظام پزشکی یک جریان سیاسی اعلام مواضع می‌کند، یعنی یک جریان سیاسی می‌آید در یک جریان صنفی و هیچ‌کس هم اعتراض نمی‌کند. چرا باید در مملکت ما، همه‌چیز سیاسی شود. هر چیزی را که نگاه کنیم سیاسی می‌کنند. مگر الآن به‌عنوان‌مثال، رئیس دندان‌پزشکی دانشکده دندانپزشکی نیویورک با آمدن ترامپ عوض می‌شود! در فرانسه می‌گویند دولت عوض شد، وزیر تا معاونین تغییر می‌کنند اما بقیه را نمی‌توانند دست بزنند. به ساختارشان اعتماد دارند، چون تخصصی و فنی چیده شده است و می‌خواهند سیستم شان در مملکت شان ثبات داشته باشد. بزودی بازهم دفتر دندان‌پزشکی و روسای دانشگاه‌ها تغییر خواهد کرد. این وضعیت برای چیست؟ شورای سلامت دهان و دندان در کارهایش ناموفق بوده است، چرا یک سال و نیم جلساتش را تشکیل ندادند؟ چگونه شد که سرنوشت دندانپزشکی اینگونه رقم خورد.
چیدمان شورای سلامت برای چه بود؟ متخصص اندو، پروتز، جراحی، این‌ها را چیده‌ شده که سلامت دهان و دندان را درست کند؟ جلسه گذاشتند برای روسا انجمن‌ها، شورای انجمن ها!!! به ما گفتند بیایید بنشینید، در رابطه با موضوع سلامت دهان و دندان حرف بزنیم. ما اعلام کردیم نمی‌توانیم در این جلسه بیاییم و نرفتیم چرا؟ چون خیلی عجیب است روسای انجمن ها بنشینند برای سلامت دهان و دندان پروژه دهند، امکان ندارد. نشستند یک مطلبی را تصویب کردند و به وزیر دادند، نتیجه چه شد؟ فقط اعتبار انجمن ها خدشه دار شد. چرا می‌نشینید در مورد هر مسئله‌ای اظهارنظر می‌کنید که در مورد آن امکان ورود ندارید؟ در علم بهداشت و پیشگیری این کارها نتیجه ندارد.
باید در یک دانشکده دندان‌پزشکی، عالم‌ترین فرد، متواضع‌ترین فرد، کسی که مملکت شان را دوست دارد، رئیس بخش و رئیس دانشکده شود که همه ما بتوانیم با او ارتباط بگیریم و مهمتر از همه در اخذ رتبه علمی استاندارد نمره مطلوب را داشته باشد.
یک مطلبی است تحت عنوان پیش‌درآمد جلسه شورای مشاوران دوازدهمین کنگره علمی سالیانه انجمن دندان‌پزشکان عمومی‌ایران خدمت همکاران هست. این مطلب به این دلیل گذاشته‌شده که ما از شما نظر می‌خواهیم، همیشه ما می‌گوییم که چه‌کارهایی می‌خواهیم انجام دهیم. این کارها را هم انجام دادیم. اکثریت حضار هم سخنران هم عضو هیئت‌مدیره انجمن‌ها بوده اید. هم در بسیاری از کنگره‌ها مسئولیت داشتید چه انجمن ما و چه انجمن‌های دیگر خیلی هم خوشحال می‌شویم اگر تمام جلسات و جلسه‌های بعدی هم در مورد مسائل دیگر کنگره صحبت کنیم.
متن پیش‌درآمد جلسه شورای مشاوران دوازدهمین کنگره علمی سالیانه انجمن دندان‌پزشکان عمومی‌ایران را خدمت همکاران قرائت می کنم:
با سپاس از حضور همیشگی همکاران در دندان‌پزشکی کشور و ارج‌گذاری به دانش معتبر و ارزشمند دندان‌پزشکی که محصول تلاش سالیان طولانی این همکاران اندیشمند، فرهیخته و توانمند است. در ابتدای جلسه خواهشمند است همکاران در خصوص مباحث عمومی و راهبردی، برای برگزاری کنگره، تشریک‌مساعی داشته باشند.
1- اکثریت مطلق کنگره‌ها مدعو آن‌ها دندان‌پزشک عمومی است و طبیعتاً باید مباحث آن‌ها برای این همکاران شرکت‌کننده چیدمان شود. انجمن دندان‌پزشکان عمومی‌ایران طبعاً انجمن موظف در این زمینه است، پیشنهادتان ازنظر علمی، اجرایی و حرفه‌ای در این زمینه بفرمائید.
یک سری کارها است به‌خصوص درزمینه ی جراحی که خیلی از دندان‌پزشکان عمومی‌ انجام نمی‌دهند و یک سری کارهای سهل را انجام می‌دهند و برخی به مشکلات برمی‌خورند که این خطوط را مایل هستیم این خطوط مشخص باشد - بخش اول در مورد کل کنگره است.
2- همکار گرامی، شما به‌عنوان یک متخصص در یک کنگره ویژه دندان‌پزشکان عمومی، در رشته تخصصی خودتان در این کنگره همه مباحث، موارد و ملاحظاتی که مایل هستید مطرح باشد، بفرمائید.
(بخش دوم می‌گویید من یک پاتولوژیست هستم. می‌خواهم به یک دندان‌پزشک عمومی ‌بگویم ازلحاظ پاتولوژی رادیولوژی، جراحی چه چیزهایی را باید یاد بگیرد با سوابق اجرایی و آموزشی که دارید؛ و با بیمارانی که در مطب‌هایتان می‌بینید و مشکلاتی که پیش رو داشته و داشته‌اید.)
3- در مورد نحوه اجرایی سخنرانی‌ها، ازنظر زمان‌بندی، تعداد سخنران، تک‌موضوعی یا چند موضوعی، موضوعات تطبیقی، چند تخصصی یا تک تخصصی، جایگاه ارتباط سخنران با مدعو روش‌هایی مانند پرسش و پاسخ، معرفی کیس، مباحث مثبت‌گرا، موارد موفقیت یا شکست، خطاهای درمانی، پیشنهاد‌ها خود را بفرمائید.
این‌یکی از مشکلاتی است که ما همیشه درگیر آن هستیم. یک عده‌ای به موضوعات سخنرانی نامرتبط – زمان ناکافی – موضوعات کسل‌کننده معترض هستند. یکی از مشکلات این است که سخنرانی‌ها یک‌طرفه است که در حال حاضر رویکرد به پرسش و پاسخ‌ها خیلی طرفدار دارد. معرفی کیس یعنی یک نفر سخنرانی می‌کند می‌آید A to Z لامینیت را می‌گوید. یکی می‌آید یک کیس شکست خورده را می‌گذارد و بر روی آن بحث تحلیلی علت و معلول می‌کند.
موارد مثبت‌گرا: یک عده می‌آیند ونیر کامپوزیت را از ابتدا تا انتها می‌گویند و یک عده موارد موفقیت وعده‌ای دیگر موارد شکست را می‌گویند. عده‌ای خطاهای درمانی که ما در این‌جا ترجمه مال پرکتیس را گذاشته‌ایم یعنی ناآگاهی و درمان کردن که در این موردبحث اخلاق هم پیش می‌آید.
4- کارگاه‌ها یکی از مهم‌ترین روش‌های آموزشی در دانش پزشکی و غیرپزشکی است. انجمن دندان‌پزشکان عمومی‌ایران نیز بدعت‌گذار کارگاه‌های زنده روی بیمار و روی مدل‌های فکی بوده است. به نظر می‌رسد که یک بازبینی در کارگاه ها باید صورت گیرد، پیشنهاد دقیق علمی‌ و اجرایی شما چیست؟
ADAکارگاه‌هایش را جزء کارهای موفق در آموزش اعلام کرده است. شیوه آموزشی کارگاهی روش بسیار مناسبی برای انتقال مفاهیم است. گاهی اوقات کارگاه‌ها با مشکلاتی برخورد می‌کند و ما به این نتیجه رسیدیم که برخی از کارگاه‌هایمان وقتی شروع می‌شود یک فیلم وسط آن بگذاریم و یا روی مدل فکی کار شود.
در این همایش زیبایی و اخلاق در دندانپزشکی یک کار مهم و بزرگی مثل کارگاه GBR، GTR و ... انجام شد کار ارزشمند و موفقی بود و یا فرضاً ما کارگاه ونیر کامپوزیت را آمدیم در این همایش زیبایی که استقبال خیلی خوبی شد به خاطر سخنرانی‌هایی که خوب برگزارشده بود و به‌خصوص آقای دکتر آغنده که تیمی ‌را روی تلگرام درست کردند و در آنجا بحث‌های مفصلی شد و دوستان زیادی که در این همایش هم سخنران بودند و ما در این برنامه در یک شکل بحث‌های مثبتی را وارد سخنرانی ها کنیم و در مواردی مشکلات را هم به چالش بکشیم. در بحث‌های چالشی بعد از دو ساعت که تمام می‌شد با اعتراض کم بودن زمان مواجه می‌شدیم.
5- در مورد موضوع محوری کنگره (تم اصلی) به نظر شما تم باید شامل چه محتوایی و شکلی باشد و از موضوعات پیشنهادی کدام را و به چه دلیل انتخاب می‌کنید.
6- درصورتی‌که در موارد بالا موارد دیگر پیشنهاد، انتقاد یا توضیحات دیگری لازم است مرقوم بفرمائید.
بنده واقعاً خوشحال شدم که دوستان در همایش زیبایی و اخلاق در دندانپزشکی استقبال کردند و از پنج رشته ترمیمی، پروتز، ارتودنسی، پریو و جراحی شرکت کردند و این‌یک بدعتی بود که ما در این کار گذاشتیم که مدام نگوییم کار خوب کردیم و خوب استقبالی هم شد و ما 1100 ظرفیت داشتیم که این ظرفیت طی بیست روز ‌تا یک ماه به همایش مانده بود پر شد و هر کاری کردیم وزارتخانه افزایش ظرفیت بدهد نداد خواهش می‌کنم ابتدا از پیش‌کسوتان شروع کنید. آقای دکتر شهبازی بفرمائید.


دکتر مهیار شهبازی مقدم(متخصص ترمیمی): مجدداً سلام عرض می‌کنم خدمت همکاران عزیز. بنده در مورد موضوع دوم «اندیشه‌های راهبردی در آموزش دندان‌پزشکی» می‌خواستم صحبت کنم. به خاطر این‌که سال‌ها است که در دندان‌پزشکی ترمیمی ‌فعالیت می‌کنم و مشکلاتش را به‌خوبی لمس کرده ام، یکی از پیشنهادهای من این است که در خصوص دندان‌پزشکی ترمیمی ‌در خصوص زیبایی صحبت نشود چون تمام توجه‌ها به سمت زیبایی است و از آن قسمت دندان‌پزشکی که 70 درصد کار کلینیک‌ها و مطب‌ها است شاید یک مقدار غافل شده‌ایم. این‌که چه‌طور یک ماتریس ساده را ببندیم یا یک کانتکت بتوانیم بگیریم، بیش از 50 درصد از کارهای دندان‌پزشکی الآن در کلینیک‌ها این است که دندان‌های ترمیم‌شده قبلی را دوباره خالی و دوباره پر می‌کنیم. چه کنیم که این مشکل اتفاق نیفتد؟ این مشکلی است که به‌طور روزمره همه دندان‌پزشکان به‌خصوص دندان‌پزشکان عمومی که کار ترمیمی ‌می‌کنند با آن مواجه هستند و بنده معتقدم که باید سعی شود تأکید روی این باشد که ترمیم‌های بهتری انجام شود که هم از ضایع شدن وقت و انرژی جلوگیری شود و هم از نظر مالی متضرر نشویم.
دکتر لیدا طوماریان(متخصص کودکان): ابتدا عرض سلام دارم. یکی از موضوعات رایج این روزها بحث دندانپزشکی بیمارستانی است. همکاران عمومی رغبت زیادی برای انجام کارهای دندانپزشکی تحت بیهوشی عمومی و یا سدیشن نشان می دهند. با درنظر داشتن اخلاق که پایه تمام اعمال پزشکی است مسلماً درمان دندانپزشکی بیمارستانی مستلزم رعایت یک سلسله مراتب است. اطمینان از داشتن دانش پایه در مورد بیهوشی و انجام کار آکادمیک توسط دندانپزشک از الزامات است. اخلاق حرفه ای حکم می کند تمام افرادی که تمایل به انجام این روش دارند بااصول پایه انجام صحیح دندانپزشکی بیمارستانی آشنایی کامل داشته باشند. این اصول از معاینه و انتخاب صحیح بیمار (برای مثال در مورد کودکان، اطمینان از عدم همکاری تا ...) و روش های آکادمیک درمان تحت بیهوشی و همچنین کنترل دقیق از نحوه تجویز دارو تا دستورات غذایی و یا کنترل عفونت های ساده مانند هرپس میباشد. عدم آشنایی کافی به نحوه انجام کار یا باعث طولانی شدن زمان بیهوشی و یا باعث عدم رعایت اصول علمی دندانپزشکی می گردد. توصیه براین است که همکاران محترم با گذراندن دوره های مربوطه نسبت به کسب مهارت های لازم کوشا باشند. نتیجه گیری من از بحث های مربوط به تم کنگره مورد "در کنار هم برای اعتلای دندانپزشکی" می باشد. در واقع این کنگره ها برای این است که سطح علمی دندانپزشکی کشور ارتقاء پیدا کند.
دکتر جلال پورهاشمی(متخصص کودکان): بنده ابتدا تشکر می‌کنم باعث افتخار است در جمع همکاران جوان باشم. بنده فکرم این است که علم دست جوان‌ها است ولی از تجربه مسن‌ها هم استفاده بايد كرد خوب است که اگر تلفیقی از علم و تجربه را داشته باشید همه جهات را باهم دارید. موضوعی که بنده می‌خواهم صحبت کنم کمی ‌متفاوت است. بنده می‌خواهم اشاره‌کنم به موضوعی که یک درد کهنه سال‌های جوامع دندان‌پزشکی کشور و همایش‌ها است و آن مغفول ماندن داستان سلامت مردم است.  در امر پیش‌گیری و سطح یک سلامت.
شما سوگندنامه دندان‌پزشکان را حتماً خوانده‌اید که در جمله آخر سوگند می‌خوریم تمام تلاش خود را درراه حفظ و تأمین و ارتقای سلامت جامعه به کاربریم. حفظ سلامت که اصلی‌ترین بخش دندان‌پزشکی و حرفه ما است کاملاً مغفول است. در اساسنامه دانشکده‌های دندان‌پزشکی هم همین جمله دقیقاً هست که وظیفه اصلی دندان‌پزشک، حفظ سلامت مردم است. اگر به این نکته توجه کنیم و  سابقه  کنگره‌های دندانپزشکی و آنچه در دانشکده‌های دندانپزشکی می‌گذرد و آنچه عملکرد ما دندان‌پزشکان به‌عنوان محصول دانشکده‌ها را بررسی کنیم، می‌بینیم این حلقه مفقوده است. بنده فکر می‌کنم جایگاه آن‌چنانی در حوزه دندان‌پزشکی ندارد. نگاه ما بیش‌تر معطوف به  بخش دوم است درواقع وظیفه ما تأمین سلامت و ارتقاء سلامت است. البته درمان كه بخش أصلي كار ماست جای خودش محفوظ و بسیار هم خوب است. بحثی رویش نیست. به‌خصوص در حوزه ارتقای سلامت که بر عهده کنگره‌هاست. ولی بحث اصلی بنده این است که یکی از دلایلی که حوزه پیش‌گیری خریدار ندارد دندان‌پزشکان هستند كه طالب پیش‌گیری نيستند چون همه برای درمان تربیت‌شده‌ایم و  پيشگيري جایگاهی هم در آموزش دندان‌پزشکی نداشته و ندارد. در همایش‌ها مسئولان عنایتی به این موضوع ندارند و از کنارش می‌گذرند، بیماران هم غالباً با درد مراجعه می‌کنند که فقط باید به سراغ درمان بروند؛ بنابراین الآن تأکید می‌کنم مهم‌ترین وظیفه ما دندان‌پزشکان، به‌خصوص در برگزاری کنگره‌ها این است به سراغ موضوع اول یعنی حفظ سلامت برویم. بنده تم های کنگره‌ را دیدم که به‌ندرت موضوع پیش‌گیری جدی گرفته می‌شود و در پنل‌های کنگره‌ها هم اصلاً جایگاهی ندارد. چه کنگره‌های انجمن عمومی ‌و چه انجمن‌های تخصصی اصلاً جایگاهی در حوزه پیش‌گیری ندارد. اگر دقت کنیم همایش‌ها به‌تدریج از ده سال پیش کلاً به سمت درمان ایمپلنت و زیبایی رفته است و اگر پانل‌ها را ببینید عمدتاً موضوع زیبایی است که آن‌هم موضوع روز است و بیمار طالب زیاد دارد.
بنده چون علاقه‌ام بیش‌تر موضوع پیش‌گیری است مطالعه کردم و حدود چهل مقاله درزمینه ی پیش‌گیری نوشته‌ام و کارهای تحقیقاتی  زيادي در اين زمينه کرده‌ام که در یک موردی که اشاره می‌کنم در مطب‌های دندان‌پزشکی سؤال کردیم که شما چقدر برای بیمارتان وقت آموزش بهداشت می‌گذارید و چقدر در زمینه حفظ سلامت شان صحبت می‌کنید، فقط 23 درصد گفتند که ما وقت كمي  در حد یک تا پنج دقیقه می‌گذاریم. بقیه همه گفتند که فقط می‌گوییم دهانتان را بازکنید؛ درد دارد، پوسیدگی دارد یا خیر، جراحی دارد یا ایمپلنت دارد و ... این دندان‌پزشکی اصلاً به نظر بنده دندان‌پزشکی نیست. جامعه‌ای که عمده مردمش، مشکلات عدم رعایت بهداشت دارند، صحنه‌هایی می‌بیند که پشتتان  می‌لرزد. حتی در خانواده‌های باسواد، بنده در جنوب تهران و شهرهای دورافتاده هم رفتم که رعایت بهداشت و مسواک زدن صفر است و DMF در حد 7-8 است یا به‌خصوص در دندان‌های شیری که همه هم شاهد هستیم و قبول داریم که طی ده سال گذشته ما دندان‌پزشکان درزمینه ی کاهش پوسیدگی نه‌تنها کاری نکردیم بلکه شاهد این هم بوده‌ایم که سلامت دهان مردم بدتر هم شده است. ما تا کی می‌خواهیم شاهد این قضیه باشیم؟ واقعاً وجدانمان از این قضیه آسوده است؟ واقعاً بی‌تفاوت باید باشیم؟ حداقل در همایش‌های دندان‌پزشکی به این موضوع اعتنایی شود و همتی کنیم، بخصوص انجمن دندان‌پزشکان عمومی ایران که دندان‌پزشکان عمومی‌بیش‌تر با مردم جامعه سروکار دارند. غالباً دندان‌پزشکان متخصص در شمال شهر و جاهای لوکس و بیماران لوکس دارند اما دندان‌پزشکان عمومی ‌با توده مردم کاردارند و نقش اصلی دندان‌پزشکان عمومی ‌پیش‌گیری است. بنده عرض کنم در حوزه پزشکی چند سالی است یک همایش تحت عنوان «خود مراقبتی و آموزش» بنده دعوت شدم و شرکت کردم و دیدم چه موضوعات جالبی بیان می‌شود و از آموزش سلامت بیمار لذت بردم و فکر کردم به‌شدت جای این موضوع به‌عنوان یک پانل یا حتی یک کنگره مستقلاً تحت عنوان «خود مراقبتی و آموزش بیمار» در دندان‌پزشکی گذاشته شود و پیشنهادم این است که حداقل اگر نمی‌توانید کل کنگره یا تم کنگره را «خود مراقبتی و آموزش بیمار» بگذارید حداقل یک پانل به نام خود مراقبتی و آموزش بیمار بگذارید و ممکن است خیلی از این اتفاق خوشحال نباشید ولی بدانید یک عمل اخلاقی انجام داده‌اید و این کار بیش‌تر به داد مردم می‌رسد و ما به خود بیاییم و این‌یک پیامی ‌برای دندان‌پزشکان باشد که مشکل اصلی بیمار عدم رعایت بهداشت دهان است. همان‌طور که می‌دانیم 90% بیماری‌های دندان قابل پیش گیری است. چرا بیمار رعایت نمی‌کند که مشکل پیدا کند و بعد از بیماری برای درمان‌های پیشرفته به پزشک مراجعه کند؟ خواهش بنده از شما آقای دکتر شهنی زاده این است که به این قسمت در کنگره دقت بیش‌تری فرمایید.
دکتر حوریه باشی زاده(متخصص رادیولوژی دهان، فک و صورت): با تشکر از جناب آقای دکتر شهنی زاده، در دنباله صحبت‌های استاد ارجمندم جناب دکتر پورهاشمی و خانم دکتر طوماریان که مسائل روز رشته خود را بیان کردند عرض کنم که یکی از مسائل روز رشته ما داشتن رادیوگرافی‌های بی‌مورد است که خلاف اخلاق است، به‌طور مثال یکی از مسائلی که مطرح است این است که بیمه‌ها رادیوگرافی قبل و بعد از درمان می‌خواهند که رادیوگرافی بعد از درمان برای پرداخت هزینه بیمه است و این در سلامت بیمار هیچ تأثیری ندارد. بیمار را رادیوگرافی کامل قبل پروتز کامل می‌فرستند و بعد به بیمار می‌گویند یک رادیوگرافی بعد از پروتز کامل بگیرید که پروتز کامل هیچ‌گونه اثری در رادیوگرافی نداشته و قبل و بعد از آن یکی است و بعضاً رادیوگرافی را ابتدا از فک پایین و بعد از فک بالا می‌خواهند که یک‌بار با فک بالا و یک‌بار با فک پایین انجام دهند که این هم فرقی ندارد و بعضی از بیمه‌ها که نحوه کاریشان درست‌تر است از بیمار می‌خواهند که دندان‌پزشک پروتز را ببیند و تائید کند.
یک مورد دیگر رادیوگرافی غیر لازم که باید عنوان شود این است که وقتی دکتر پورهاشمی می‌فرمایند پیش‌گیری کنید، اگر ما پیش‌گیری کنیم پس وجود فارغ‌التحصیلان 64 دانشگاه پزشکی چه می‌شود؟ آن‌ها باید گرسنه بمانند، یا باید هدف نهایی پیش‌گیری باشد که در این صورت باید نیروهایی تربیت شوند که آموزش بهداشت برای انجام پیش‌گیری را انجام دهند؛ اما وقتی ما نیروی درمانی تربیت می‌کنیم دیگر چاره‌ای نیست، باید درمان کند، چون کارش درمان است و این قضیه درزمینه ی رادیولوژی نیز اتفاق افتاده است. در کشور آمریکا 2 مرکز در حال آموزش رادیولوژی فک و صورت هستند درصورتی‌که در ایران این رقم برابر 20 مرکز است، یعنی برابر با سالیانه 40 نفر است که منجر به دادن پورسانتی به منشی‌ها، برای فرستادن بیمار نزد آن‌ها برای انجام رادیولوژی‌های غیرضروری می‌شود. آیا مطرح کردن این بحث در جمع‌های دیگر مجاز است؟ حتی همکارهای خود ما معترض این موضوع می‌شوند.
در کل بحث مطرح‌شده از جانب بنده رادیوگرافی‌های بی‌مورد و تربیت بیش ‌از حد نیرو است که هردو موضوع مرتبط با یکدیگرند و خواه‌ناخواه مشکلاتی ایجاد می‌کنند و این‌که درتم کنگره چگونه این موضوع را می‌شود گنجاند؟ شاید این باشد که موارد واقعی تجویز رادیوگرافی به دوستان گفته شود و این‌که اگر مسائل بیمه‌ها مطرح شود چگونه باید به نتیجه برسد؟ و این‌که چه کسی می‌خواهد به گوش آن‌ها برساند که این کارشان صحیح نیست؟ اگر برنامه مشترکی با گروه‌های دیگر انجام شود،  رادیولوژی می‌تواند برای پنل‌های بیش‌تر در کنار هر رشته‌ای همکاری داشته باشد.

 
دکتر باقر شهنی زاده: سرکار خانم دکتر حوریه باشی زاده، در مورد رادیوگرافی در اکثر کشورها، به‌طور مثال، در مورد MRI بیمه علت نوشتن MRI را می‌خواهد، یعنی از پزشک می‌خواهد که در تشخیص خود بنویسد که به چه دلیل ام آر آی تجویزشده؟ درصورتی‌که ما در حال حاضر در آمارهایی که از ام آر آی داریم درصد ام آر آی‌هایی که همگی سالمند بالاست، و تعداد ام آر آیی که می‌گیرند آیا خیلی زیاد نیست؟
 ما نمی‌توانیم بگوییم که مردم اشتباه می‌کنند، حرمت رشته پزشکی را در این زمینه خود پزشک باید نگه دارد.
دکتر پارسا آتش رزم(پرستودونتیست): با عرض سلام خدمت استادان با تشکر از جناب دکتر شهنی زاده از دعوت حضرت‌عالی ؛
انجمن عمومی تاکنون 11 کنگره پشت سر گذاشته که نتیجه خیلی خوبی دارد و خوش‌بختانه از تجربیات گذشته به‌خوبی استفاده می‌شود. در واقع به یک پروتکل رسیده که کمک‌کننده است و قطعاً می‌شود از آن استفاده بهینه کرد. اما در ارتباط با رشته‌های تخصصی، توجه ویژه به مواد دندانی در رشته پروتز به‌ویژه در حوزه دیجیتال است که این موضوع خیلی اهمیت دارد و روزبه‌روز بیش‌تر مطرح و مورد توجه است. مطلب دیگر توجه به مباحثی است که در حال فراموشی است به‌طور مثال در حوزه پروتز متحرک  شاهد  هستیم که متأسفانه در مطالب و مشکلاتی و مدیریت درمان خیلی غفلت می‌شود درصورتی‌که حتی در جوامع پیشرفته مانند آمریکا 80% موارد  درمانی  درمان‌های کانونشنال است. این‌طور نیست که همیشه فقط زیبایی و ایمپلنت باشد و به‌طورکلی کسی از تکرار مطلب و مطالب علمی ضرر نمی‌کند به‌طور مثال اگر مطالب آموزشی بعد از اتمام تحصیل دوباره تکرار شود می‌تواند به او کمک کند. نه‌تنها در حوزه پروتز، در حوزه شناخت حقوق بیمار و دندانپزشک و در حوزه مستندسازی اهمیت دارد.
یکی از مثال‌هایی که در مورد فضای دیجیتال مطرح می‌شود این است که باید هنوز مستند سازی به شکل متعارف را هم داشته باشیم. اگر بخواهیم به پزشکی قانونی برویم می‌گویند باید مجدداً رادیولوژی کانونشنال (Conventional) بیاورید، بنابراین، توجه به فضای مجازی به‌ویژه برای جوانانی که به‌تازگی فارغ‌التحصیل می‌شوند و عمدتاً در فضاهای مجازی سیر می‌کنند توجه به این نکات اهمیت و یادآوری مستند سازی در فضای مجازی اهمیت دارد.
پرسش و پاسخ در کنگره‌ها بسیار اهمیت دارد. طرح چالش‌ها توسط انجمن عمومی در کنگره‌ها موجب ازدیاد حضور دندان‌پزشکان شده و نشان‌دهنده این است که دندان‌پزشک عمومی مطالباتی دارد که باید به آن توجه شود که هم به شکل پرسش و پاسخ و هم به‌صورت تخصصی باشد. بنده به‌شخصه چند تخصصی را ترجیح می‌دهم چراکه مخاطبین ما بیش‌تر دندان‌پزشکان عمومی هستند که اگر چندوجهی شود اهمیت بیش‌تری پیدا می‌کند. مباحث بنیادی را نیز نباید فراموش کنیم، فرض کنید راجع به حرکت مندیبل یک سخنرانی یک‌ساعته برای دانشجویان در دانشگاه برگزار می‌کنیم که ممکن است دانشجو در کلاس حضور هم نداشته باشد که توجه به این مسائل کارساز است. توجه به مسائلی مانند استفاده از آرتیکولاتور در کلینیک و لابراتوار باید رعایت شود.
تکنیسین ها در حال کارکردن با این ابزار به صورت دیجیتالی در فضای مجازی هستند اما نمی دانند این اطلاعات بدست آمده در فضای مجازی  را چگونه به آرتیکولاتور به هم منطبق کنند، دندانپزشک هم نمی داند. ما باید این دانش‌بنیادی جدید را در کنگره‌ها به دندان‌پزشکان منتقل نماییم و او نیز در کار خود و برای بیمار استفاده نماید. زیرا در این‌جا بیمار اهمیت دارد.
بنده به صحبت دکتر ‌هاشمی‌ بر می گردم که اصول کار ما بر مبنای پیش‌گیری است. زیرا باکتری ‌ها باعث پوسیدگی و بیماری های پریودنتال می‌شود که در اثر غفلت است و اگر بخواهیم از دید فلسفی نگاه کنیم تمام مسائل در اثر غفلت انسان به وجود آمده است. باید به پیش‌گیری توجه نماییم، به‌خصوص در مطب‌هایی که بهداشت‌کار ندارند، بنده در مطب خود بهداشت‌کار ندارم اما وظیفه‌دارم به بیمار آموزش دهم که پس از اتمام کار در زمینه پیش‌گیری به او اطلاعات می‌دهم. بطور مثال به بیمار یادآوری می کنم که دندان پنج سطح دارد و باید آن را تمیز کنید و اگر سه سطح با مسواک زدن تمیز می شود و نخ دندان نکشید بهداشت دهان به درستی انجام نشده است. به این مسائل باید توجه شود و کارگاه‌ها نیز می‌تواند به این بخش کمک کند. درنتیجه گیری از صحبت‌هایم، توجه به کارگاه‌ها، پرسش و پاسخ و اصول بنیادی در آموزش است که باید به آن توجه شود.
دکتر حسنعلی شفیعی(ارتودونتیست): بسم ا... الرحمن الرحیم. بنده  چند نکته را متذکر می‌شوم، ابتدا این‌که ما در این کنگره‌ها بهتر است که تکلیف دندان‌پزشکی را مشخص نماییم و ببینیم که آیا ما دندان‌پزشک هستیم یا آرایشگر؟ بنده فکر می‌کنم دندان‌پزشکی ما دارد به سمت آرایشگری پیش می‌رود. شما اگر فضای مجازی را مشاهده فرمایید دقیقاً به این نکته می‌رسید که بعضی از همکاران دندان‌پزشک ما، علی‌رغم تجربه بالا و علی‌رغم علم بالا و علیرغم این‌که حتی بعضٱ استاد دانشگاه  هم هستند، بیشتر آرایشگرند تا دندانپزشک، و دست‌به‌کارهایی می‌زنند که واقعاً با سلامتی  دهان و دندان مردم بازی می‌شود. به نظر بنده این کارها جرم است  و اگر بنده مسئولیتی داشتم  جلوی این کارها را میگرفتم.....و جالب است که این همکاران عزیز ،  باکمال افتخار تصاویر مربوطه را در فضای مجازی  پخش می‌کنند و افتخار می کنند که این کارها را انجام داده اند.
به‌طور مثال برای یک میلی‌متر شکستگی یک دندان قدامی ، 8 دندان بالا و 8 دندان پایین را ونیر کامپوزیت می‌کنند و حتی مدعی هستند که این روش را ما اختراع کرده ایم! این کارها باید درجایی مورد بررسی قرار گیرد، مگر می‌شود برای یک میلی‌متر شکستگی یک‌دندان، 8 دندان بالا و 8 دندان پایین ونیر کامپوزیت یا ونیر پرسلن شود؟ آیا سلامت دندانهای بیمار نباید برای ما مطرح باشد؟ فقط جیب مان  باید برایمان مطرح باشد؟ چرا بیماری که برای پر کردن یک‌دندان مراجعه می‌کند باید پول شانزده دندان را بپردازد و دندنهایش هم آسیب جدی ببیند؟  متأسفانه کار ما بی‌شباهت به  وضعیت رانندگی مان  نیست، شخص وارد ورود ممنوع می‌شود و اگر به او تذکر داده شود، معترض هم می‌شود  که چرا به من تذکر دادی!
نکته دیگر، همان بحثی است که استاد ارجمندم آقای دکتر پورهاشمی مطرح فرمودند، واقعاً بحث بهداشت و بهداشت‌کارها که منظور من دنتال هایژینیست هاست، بسیار اهمیت دارد. اگر ما کنگره‌ای برگزار نماییم و بحث بهداشت‌کارها در آن مطرح نباشد و پانل ویژه ی  آنها وجود نداشته باشد یعنی هیچ مسئولیتی برای سلامتی دهان و دندان مردم احساس نکرده ایم.
بحث بهداشت‌کارها در کشور ما بسیار مظلوم است و واقعاً من نمی‌دانم به چه علت درب آموزشکده‌های بهداشت دهان را بستند؟ به چه علت تربیت بهداشت‌کارها متوقف‌شده است؟ چرا اجازه ی  رشد به آن‌ها نمی‌دهند؟
 بنده فکر می‌کنم پای شرکت‌ها در میان است، شرکت‌هایی که واردکننده مواد و لوازم دندانپزشکی هستند  و روزبه‌روز زیاد تر شده اند.  این شرکت‌ها  به‌راحتی افراد مطرح در برخی از تخصص ها  را می‌خرند و مسیر  درمانهای دندانپزشکی را به‌کل عوض کرده‌اند و به سمت منافع  خود برده‌اند. اخیراً مسائلی که در دندان‌پزشکی برجسته شده‌اند، به دلیل نقش این شرکت‌ها است و این شرکت‌ها هستند که این مسائل را تا این حد برجسته می‌کنند مانند مسائل موجود در زمینه لیزر، ایمپلنت، زیبایی، کامپوزیت‌های  بلیچ و غیره .
 بنده حقیقتاً این را اعتراف می‌کنم که شاید نودونه درصد همکاری بنده با انجمن و عشقی که به همکاران انجمن دندان‌پزشکان عمومی‌ دارم به دلیل سالم بودن  و مردمی بودن این انجمن و به‌خصوص شخص آقای دکتر شهنی زاده است، مردی پاک، انسان و مردم‌دوست که نامش در تاریخ دندان‌پزشکی ایران ماندگار خواهد شد.
امیدوارم در این کنگره مباحثی مطرح شود که به درد سلامت مردم بخورد.
 ما نباید با شرایطی مواجه شویم که بیمار از ما بپرسد که آیا شما دندان‌پزشک زیبایی هستید؟ نه ما دندان‌پزشک زشتی هستیم، ما دندان‌های زشت را درست و زیبا  می‌کنیم، جرم دندان را می‌گیریم، پوسیدگی را پر می‌کنیم. ما دندان سالم بیمار را به نابودی نمی کشیم. متاسفانه در حال حاضر بر روی دندان‌هایی کار زیبایی انجام می‌شود که پر از جرم است، در دهانی کار صورت می‌گیرد که مملو از پوسیدگی است. ما کدام را باید اولویت بدانیم؟ زیبایی را یا حفظ سلامت دهان و دندان مردم را؟
دکتر باقر شهنی زاده: با تشکر از شما، بنده در قبال مردم کشورم انجام وظیفه می‌نمایم و هر هزینه‌ای نیز وجود داشته باشد پرداخت می‌نمایم. ما مشکلات زیادی در دندان‌پزشکی داریم که دلیل آن این است که بین بخش دولتی و خصوصی و انجمن‌ها هیچ‌گونه ارتباطی نیست. زیرا افرادی که وجود دارند اغلب درنتیجه فعالیت‌های سیاسی خود در آن جایگاه دولتی قرار می‌گیرند و اغلب ما دندان‌پزشکان غیرسیاسی هستیم، یعنی به‌طورکلی کار در دندان‌پزشکی با بسیاری از رشته‌های دیگر متفاوت است. وقتی پزشک کاربر روی مریض را شروع می‌کند کارش را با عشق انجام می‌دهد.

دکتر منصوره میرزایی(متخصص ترمیمی): با عرض سلام بنده در تأیید فرمایشات آقای دکتر شهبازی  مقدم در مورد مشکلات رشته ترمیمی عرض می‌کنم که باید در تم کنگره بیشتر به علل شکست درمان‌ها  توجه کنیم متاسفانه در اکثر کنگره‌ها در مورد ایمپلنت، پرسلن لامینیت و .... مزایا و محاسنش صحبت می‌شود که در جامعه نیز باب شده است و بیمار بدون دانستن معایب و عوارض آن خواستار انجام آن است. یکی از دلایل باب شدن این نوع  در جامعه وجود تعداد زیاد دندان‌پزشکان است که با توجه به هزینه‌های بالایی که برای شروع یک practice می‌پردازند مجبورند وارد درمان‌هایی شوند که پول‌ساز است. اگر یک ساعت برای بیمار وقت گذاشته شود و در مورد پیش‌گیری، جرم و بهداشت با او صحبت کنید پولی بابت این مشاوره نمی‌توانی دریافت کنید، چرا که بیمار به دلیل آن‌که کار عملی‌ای انجام نشده به پرداخت این هزینه معترض می‌شود. حال باید رادیوگرافی یا ویزیت بنویسید تا بتوانید مبلغی از او دریافت نمایید و به همین دلیل است که حداکثر زمان صحبت دندان‌پزشکان در زمینه پیش‌گیری برای بیمار پنج دقیقه است. این موارد در انجمن‌ها، بیش‌تر باید مورد توجه قرار گیرد. درست است که زیبایی نیز در جای خود برای برخی از بیماران لازم است اما این برای تمامی بیماران نیاز نیست و برای رسیدن به نتیجه باید پیش‌گیری را مقدم بر درمان قرار دهیم. در بیش‌تر کنگره‌ها در مورد لامینیت و مزایا و محاسنش صحبت می‌شود که در جامعه نیز باب شده است و بیمار بدون دانستن معایب و عوارض خواستار انجام آن است. یکی از دلایل باب‌شدن این موارد در جامعه وجود تعداد زیاد دندان‌پزشکان است که با توجه به هزینه‌های بالایی که برای شروع یک practice می‌پردازند مجبورند وارد درمان‌هایی شوند که پول‌ساز است. اگر یک ساعت برای بیمار وقت گذاشته شود و در مورد پیش‌گیری،از پوسیدگی و بهداشت دهان ودندان با او صحبت کنیم تقریبا  پولی بابت این مشاوره نمی‌توان دریافت کرد ، چرا که  برای بیماره کار عملی‌ای انجام نشده به پرداخت این هزینه معترض می‌شود. حال باید رادیوگرافی یا دارو  بنویسیم تا بتوان  مبلغی از او دریافت نمایم  و به همین دلیل است که حداکثر زمان صحبت دندان‌پزشکان در زمینه پیش‌گیری برای بیمار پنج دقیقه است. این موارد در انجمن‌ها، بیش‌تر باید مورد توجه قرار گیرد. درست است که ترمیم های زیبایی  در جای خود برای برخی از بیماران لازم است اما این  نوع درمانها برای  تمام بیماران مورد  نیاز نیست و برای رسیدن به نتیجه مطلوب در جامعه باید پیش‌گیری را مقدم بر درمان قرار دهیم.
دکتر تکتم جلایر(متخصص رادیولوژی دهان، فک و صورت): با سلام خدمت تمامی ‌استادان. بنده یک خواهش دارم. در مورد هر رشته‌ای احساس می‌کنم هر شخصی در رشته تخصصی خود مسئله‌ای را مطرح می‌کند که شاید جایگاه اصلی آن رشته در جامعه ناشناخته باشد که ما آن جایگاه را مشخص نموده‌ایم. با عرض معذرت آقای دکتر، زمانی که همکار رادیولوژیست بنده می‌خواهد عکسی بگیرد که enhancement داشته باشد که بتواند پوسیدگی کاذب زیرین را نشان دهد، به‌جای استفاده از روش صحیح علمی روش موردپسند دکتر مربوطه را اصول کار خود قرار دهد یا این‌که در انجام لامینیت برای زیباتر شدن طرح لبخند بیمار، اصول علمی نادیده گرفته شود که موجب عوامل ناگوار برای بیمار می‌شود، دیگر چه انتظاری می‌شود داشت؟ ما باید در دندان‌پزشکی کاری را انجام دهیم که حقیقی باشد نه کاری را که باب روز جامعه باشد. تمامی همکاران بنده در هر رشته و تخصصی قابل‌احترام هستند اما بنده این استدعا رادارم که واقع‌گرا باشید. ما موضوعی داریم به نام risk–benefit ratio (نسبت هزینه به سود) اگر قرار است عکسی را تجویز کنید باید ببینید ضرر و منفعت آن و ضرر واقعی آن چقدر است؟ نباید به دلیل ضررهایی که این روزها در فضای عمومی منتشر می‌شود کوتاهی کرد. به‌طور مثال پزشکی از بنده خواهش کرده بود که برای پایین آوردن ضرر اشعه از بیمار دو بایت‌وینگ گرفته شود اما بنده شش بایت‌وینگ گرفتم که سی‌ودو پوسیدگی گزارش دادم. شما نباید به خاطر ضرری که عواقبش به ‌مراتب کم‌تر از میزان پوسیدگی‌ای است که منجر به از دست رفتن دندان‌های بیمار می‌شود که متاسفانه امروزه بخصوص در قشر جوان به دلیل استفاده از مواد مخدر جدید و مشروبات الکلی در جامعه میزان این پوسیدگی‌ها افزایش‌یافته، از انجام کارهای لازم خودداری کنید. چرا باید واقعیت‌ها را از بیمار مخفی کرد؟ خواهش می‌کنم همگی دست‌به‌دست هم دهیم و دندان‌پزشکی حقیقی را انجام دهیم، نه کاری که پزشک مربوطه می‌پسندد.
دکتر رسول مفید(پریودونتیست): یکی از مشکلاتی که مطرح می‌شود، اخلاق است. اخلاق از بالاترین رده مملکتی گرفته تا آخرین نفراتی که وجود دارند. این مشکلات اخلاقی سبب شده است که ما گرفتار مسائل مالی و اقتصادی ناسالم شویم که حاصل آن وضع موجود است و به‌راحتی قابل اصلاح نیست. دومین مطلب این‌که در این کنگره‌ها مطالب جدیدی گفته می‌شود که آیا با نیم ساعت زمان صحبت کردن در ذهن ماندگار می‌شود؟ درنتیجه، بهتر است که کنگره‌ها این مطالب جدید و علمی را به‌صورت نوشتاری درآورد که افراد شرکت‌کننده پس از اتمام کنگره مبحثی را در اختیار داشته باشند که بتوانند در مورد آن مطالب مطالعه نمایند.
در حال حاضر کارهایی انجام می‌شود که انگار دیگر نگهداری دندان‌ها برایمان بی‌اهمیت است. درگذشته ما اقداماتی انجام می‌دادیم که دندان‌ها را در رشته پریو نگهداریم اما الآن می‌گویند که هزینه نگهداری این دندان بالا است درنتیجه بهتر است دندان را بکشیم و ایمپلنت بگذاریم و گرفتاری‌های بعدی آن...
این‌ها مسائلی هستند که بیش‌ترین قسمت شان برمی‌گردد به اطلاعات علمی ما و اخلاق کلی جامعه است که منجر به این گرفتاری‌ها می‌شود.
دکتر محمدعلی روستا(پرستودونتیست): عقیده بنده این است که اگر ما واقعاً می‌خواهیم یک خدمتی را به مملکت و میهن مان بکنیم باید به سمت مطالب پایه برویم. یک اقتصاددان در جمله‌ای زیبا می‌گوید: در تحلیل هر واقعه اجتماعی، تاریخی، جنگ‌ها، حرکات صنفی و حتی اخلاقی، ابتدا به فاکتور اقتصاد توجه نماییم.igda  پایونیر است و الگویی است برای باقی انجمن‌ها و بنده از حضور خود در این مکان خرسند هستم.
تم اصلی باید همیشه چیزی باشد که آن افرادی که نودوپنج درصد بار درمانی را برای جامعه انجام می‌دهند که متشکل از همکار عمومی که دانشجوهای سابق بنده است را که بحث‌های آزاد درون رشته‌ای و خصوصاً پرسش و پاسخ‌هایی انجام شود که همکار عمومی ‌مشکلات خود را در آن مطرح کند و به آن پاسخ داده شود؛ اما سیستم اجرایی فعلی مملکت شبیه به چند صدسال گذشته مانند یک ارکستری است که هر شخصی در هر دستگاهی که بخواهد می‌نوازد، حتی کار خود ما و غذا و دارو که کارشناس‌هایش یکدیگر را قبول ندارند. اگر می‌خواهیم کمکی بکنیم که خیلی از این مسائل به‌صورت ریشه‌ای حل شود که ریشه‌اش می‌تواند تعرفه‌ها باشد، باید یا خودمان یا به شکل حرکت‌های صنفی اقدام کنیم و اصلاحات را انجام دهیم.
در دنیای پیشرفته غربی در صدسال پیش دندان‌پزشک با چهارپایه در بازار کار می‌کرد. آن‌ها یک مسیر طولانی را طی کرده‌اند و اکنون به یک نظام تجربه‌شده استاندارد رسیده‌اند که اکنون ما می‌توانیم به‌طور رایگان از آن استفاده می‌کنیم و نظام خود را از روی آن‌ها الگوبرداری کنیم. «ره چونان رو که رهروان رفتند». نباید منتظر یک سازنده و منجی‌ای باشیم که بیاید و دست به اصلاح بزند و ما از سودش بهره ببریم که این همان چیزی است که اجتماع ما دوست دارد. دکتر‌ پورهاشمی ‌فرمودند ما همه درمان گرا هستیم، پیش گیری‌گرا نیستیم، علتش این است که در پیش گیری‌گرایی درآمدی ندارد. اگر تعرفه‌ها اصلاح شود خیلی از رفتارها حتی اخلاقی اصلاح می‌شود. نظر بنده این است که تم کنگره‌ها را به سمت این ببریم که خواسته این نودوپنج درصد چیست؟ و در موارد مطرح‌شده نظر بنده این است که بر روی گزینه شش که اقتصاد در دندان‌پزشکی، بهداشت و پیش‌گیری اقتصاد، بهداشت، پیش‌گیری و بحث‌های آزاد میان‌رشته‌ای و پرسش و پاسخ است، بیش‌تر تمرکز نماییم.
دکتر رامین آغنده(پرستودونتیست): با تشکر از لطف تمامی همکاران که در همایش اخلاق و زیبایی به ما کمک کردند و اخلاق‌مداری را در دندان‌پزشکی زیبایی ترویج کردند، به‌خصوص جناب آقای دکتر شهنی زاده و خانم دکتر صدقی.
نکته بسیار مهمی که وجود دارد این است که اگر بخواهیم دندان‌پزشکان کار درستی را انجام دهند باید به آن‌ها آموزش کامل دهیم و این آموزش کامل با سخنرانی‌های نیم‌ساعته امکان‌پذیر نیست. این‌گونه سخنرانی‌ها برای به‌روز کردن قسمتی از یک موضوع است و نه برای آموزش کامل دندان‌پزشکان عمومی. آموزش‌ها شامل دو قسمت است: 1- آموزش فن‌ها و 2- آموزش کانسپت‌ها که بیش‌ترین تلاش برای آموزش فن‌هاست و دندان‌پزشکان از این آموزش استقبال بیش‌تری می‌کنند، اما آموزش کانسپت‌ها باید وجود داشته باشد، زیرا اگر ما کانسپت‌ها را آموزش ندهیم فن‌ها به‌غلط استفاده می‌شود.
بحث دوم این‌که بنده مبحث دندان و ایمپلنت را پیشنهاد می‌کنم، زیرا الآن خیلی بی‌جا دندان‌ها کشیده می‌شود و خیلی بی‌جا دندان‌ها ایمپلنت می‌شود و دندان‌هایی که نباید حفظ شود، حفظ می‌شود و درمان‌های که شکست می‌خورد و بیمار دیگر هزینه ایمپلنت را نیز ندارد و تنها استخوانی که برای ایمپلنتش باقی‌مانده بود را نیز از دست می‌دهد؛ بنابراین تشخیص جایگاه صحیح دندان یا ایمپلنت بسیار مهم است. در بسیاری از کشور‌های خارجی برای شرکت در رشته‌ی دندان‌پزشکی، شخص باید ابتدا لیسانس بیولوژی بگیرد. ما از بیولوژی هیچ‌چیز نمی‌دانیم و در دانشگاه‌هایمان آموزش داده نشده است. مشکل اصلی خیلی از کارهایی که ما داریم دقیقاً همین است. بنده متهم اصلی را اخلاق نمی‌دانم بلکه مقصر اصلی را برنامه‌ریزی دولت می‌دانم.
در مورد مطلب سوم، زمان‌بندی زمان سخنرانی‌ها، پیشنهاد می‌کنم که زمان‌بندی سخنرانی‌ها در سالن‌های متفاوت، بازمان بندی متفاوت باشد. بعضی سخنرانی‌ها به شکلی است که نیاز دارد سخنران مبحثی را یک ساعت باز کند تا به نتیجه برسد، درنتیجه سالنی برای سخنرانی یک‌ساعته و سالنی برای سخنرانی نیم‌ساعته باید اختصاص داده شود. در مورد کارگاه‌ها، دندان‌پزشکان استقبال زیادی می‌کنند که در آن مطلبی بیاموزند، اما حقیقت این است که کارگاه مفهومش این نیست که یک شخص کار کند و دیگران نگاه کنند، سخنرانی هم همین کار را می‌کند، سخنران صحبت می‌کند و یک فیلم پخش می‌شود، چه فرق دارد که این فیلم زنده باشد یا ویرایش شده باشد؟ و حتی فیلم ویرایش شده ممکن است کیفیت بهتری را در مقایسه با فیلم زنده داشته باشد. در قسمت کارگاه‌ها، دانشگاه‌ها باید همکاری داشته باشند و برای آموزش‌های بعد از فارغ‌التحصیلی، امکانات دانشکده‌ای، تعداد یونیت بالا برای همکاران، تبدیل به کارگاه‌های زنده شود و روی بیمار برایشان نشان داده شود. بنده بازهم مقصر اصلی را دولت می‌دانم. آقای دکتر شفیعی استاد بنده، به نکته‌ای اشاره کردند که دیاستم دو دندان، ده عدد دندان را لمینیت می‌کنند، با عرض معذرت جناب دکتر در کدام دانشکده دندان‌پزشکی به بنده به‌عنوان یک دندان‌پزشک عمومی‌ آموزش داده شد که این مشکل را با ارتودنسی درمان کنم؛ اما متخصص ترمیمی به بنده آموزش داد که کامپوزیت کار کنم. تقصیر بنده‌ی دندان‌پزشک عمومی چیست؟ مقصر دولت است، چرا آموزش کافی در دانشکده دندان‌پزشکی داده نمی‌شود؟ دندان‌پزشکان همان چیزی را پیاده می‌کند که به آن‌ها آموزش داده می‌شود. ارتودنسی آموزش داده نمی‌شود و فقط گفته می‌شود ریفر (Refer) انجام دهید. مساله اقتصاد را دکتر روستا به‌خوبی عنوان کردند، زمانی که اقتصاد من ریفر(Refer) را نمی‌پذیرد برای چه باید این کار را انجام دهم؟ به روش غلط درمان می‌کنیم. چرا این تعداد دندان‌پزشک را وارد جامعه می‌کنیم که برای حفظ موقعیت اقتصادی‌شان مجبور شوند بشوند آرایش‌گر؟ یعنی به جای درمان فقط به فکر دست کاری و پول در آوردن باشند . چرا هر چیز را در جایگاه خود نمی‌گذاریم؟ چرا عنوان می‌کنیم که بهداشت‌کاران درمان‌گر؟ ما درمان‌گر کم داریم یا بهداشت‌کار کم داریم؟ مشاهده می‌فرمایید که به بدنه سلامت دندان‌پزشکی مردم چه ضربه‌ای وارد می‌کنیم؟ گوشه‌ای می‌ایستیم و می‌گوییم انجمن‌ها کاری بکنند، دارند ریشه را می‌زنند، انجمن‌ها چه‌کاری بکنند؟ و خیلی از انجمن‌ها به‌غیراز این انجمن شریف بسیاری از گردانندگان متأسفانه صاحب شرکت هستند.
دکتر ناهید عسکری زاده(متخصص کودکان): با عرض خسته نباشید، بنده فکر می‌کنم مشکل اصلی ما در جامعه برای حفظ سلامت که باید خودمان در آن متولی باشیم که سلامت جامعه را ارتقا دهیم، با برگزاری کنگره‌ها دانش عمومی ‌دندان‌پزشکانی که در این زمینه فعالیت می‌کنند را بالا ببریم. همان‌طور که آقای دکتر پورهاشمی اشاره کردند خود ما به‌شخصه به پیش‌گیری اعتقاد واقع نداریم و همان‌طور که همکاران محترم اشاره فرمودند که اگر ما پیش‌گیری انجام دهیم پس چگونه درآمد داشته باشیم؟ خانم دکتر شاهسواری صحبت خوبی کردند که پس روان‌شناس‌ها چگونه درآمدزایی می‌کنند؟
ما باید در ابتدا نگرش مان را عوض کنیم و این تغییر را باید از خودمان آغاز کنیم، مخصوصاً دندان‌پزشکان عمومی که جای ایجاد این تغییر نگرش‌ها در کنگره‌هاست. بنده به‌عنوان یک متخصص کودکان یک ربع تمام در این خصوص در جلسه اول یا حتی در جلسات بعدی وقت می‌گذارم زیرا واقعاً افسوس می‌خورم که یک کودک با پوسیدگی و درد و ناراحتی زیاد مراجعه می‌کند و از طرفی ممکن است غیر همکار باشند و پدر و مادر مستأصل می‌شوند که با این اوضاع کودک خود چه کنند؟ و تعداد مراجعین این‌چنینی اندک نیست. حال چه در مراجعه به مطب‌ها و چه کلینیک‌های دانشکده‌ها ما مقصر هستیم و اگر تک‌تک ما در این زمینه احساس مسئولیت بکنیم این اتفاقات نخواهد افتاد.
 نکته دومی که اشاره شد، ارتباط انجمن‌ها با مسئولین دولتی یا وزارت بهداشت است. متأسفانه شاید عدم ارتباط دلیل این است که کار ما جلو نمی‌رود. شما نیز اشاره فرمودی که اکثر این مسئولین سیاسی هستند اما ما سیاسی نیستیم. بنده در انجمن کودکان هم همیشه عنوان می‌کنم که ما در این زمینه کم‌کاری می‌کنیم و باید به هر طریقی این ارتباط را با مسئولین دولتی برقرار کنیم. بنده به‌عنوان عضو سابق هیئت‌مدیره در برخی از کنگره‌ها یک سری ارتباطاتی با مسئولین بیمه داشتیم که شاید به‌جایی نرسید اما به‌هرحال این ارتباط برقرار شد یا ارتباطی با انجمن‌های پزشکان داشتیم که بتوانیم از طریق آن‌ها اطلاعات پیش‌گیری را به بیماران منتقل کنیم. این قدم‌ها دارای اهمیت است و نباید در این زمینه بدون فعالیت باشیم. درزمینه پیشنهادم به کنگره، مسئله‌ای که برای دندان‌پزشکان عمومی ‌مطرح است، موفقیت و شکست درمان‌ها است که باید توجه بیش‌تری به آن داشت که همان‌طور که خانم دکتر طوماریان هم اشاره فرمودند در مورد دندان‌پزشکی بیمارستانی اگر ما موفقیت و شکست و معایب این کار را به‌رغم تمامی خوبی‌هایی که دارا است موردتوجه قرار دهیم شاید بتوانیم اطلاعات دندان‌پزشکان عمومی را در این زمینه یا هر رشته دیگری بالا ببریم و این کمک بزرگی به این دندان‌پزشکان برای انتخاب روش درمانی مناسب با توجه به موفقیت‌ها و شکست‌ها است.
دکتر فاطمه شاهسواری(پاتولوژیست): با سلام. در مورد تم کنگره عرض کنم که حدود یک‌چهارم تا یک‌ششم موارد پیشنهادی در مورد بهداشت و پیش‌گیری است که موردپسند بنده قرار گرفت که یک عنوان کلی و مفید است. عناوین انتهایی در لیست که اغلب در مورد آینده است نیز جالب است، اما می‌شود برخی از این موارد را تحت عنوان پانل استفاده نمود.
یکی دیگر از موارد موجود در تم‌های پیشنهادی که بنده به‌عنوان یک پاتولوژیست بسیار مفید می‌دانم، تم اهمیت مشاوره در تشخیص و طرح درمان در دندان‌پزشکی است.  مطلب دیگر این است که همکاران بیش‌تر در مورد تخصص و مشکلاتشان صحبت می‌کنند که باید آن‌ها را در عنوان پنل‌های قرارداد، نه عنوان تم کنگره.  به نظر بنده باید پنل‌های تخصصی و چند تخصصی هم وجود داشته باشند و تنها در مورد یک موضوع خاص صحبت نکنیم و از دندان‌پزشکان بخواهیم بیماران خود را بیاورند و در مورد آن‌ها پرسش و پاسخ باز بگذاریم. به‌عنوان‌مثال در مورد کامپوزیت ونیرها عنوان باز بگذاریم و با توجه به کارکرد کنونی فضای مجازی از دندان‌پزشکان بخواهیم مشکلات خود را مطرح نمایند.
 ما در پاتولوژی بیش‌تر بصورت مشترک با گروه جراحی و بیماری‌های دهان بحث های گروهی مطرح میکنیم درکنگره هم می‌شود کیس بگذاریم و بعد پرسش و پاسخ انجام دهیم. من خودم به تجربه  در کنگره‌ها قبلی مشاهده نمودم که وقتی پانل‌ها به این شکل بوده خیلی کاربردی‌تر و خیلی جذابتر بوده و مخاطبین از ان بیش‌تر استفاده نموده اند.
اینجانب همیشه ذکرمیکنم یکی ازمحاسن بزرگ انجمن دندانپزشکان عمومی ایران این بوده  که ترکیبی از جوان‌ها و قدیمی‌ها را در کنار هم دارند؛ که خیلی می‌تواند کمک‌کننده باشد. تجربه قدیمی‌ترها و به‌قول‌ معروف دانش جدیدترها وقتی ترکیب می‌شود می‌تواند بسیارمفیدباشد. من جزو قدیمی‌تر‌ها هستم و 14 سال سابقه‌دارم و از همان ابتدا از سال 82 با آقای دکتر شهنی زاده و تیم انجمن همکاری می‌کنم و این افتخار را داشته‌ام که با انجمن همراهی کنم.
 چند تا نکته کوچک را بد نیست به نظرم بگویم. به نظرتان دندان‌پزشکان به بیماران آموزش بهداشت می‌دهند؟ به نظر شما متخصص‌ها چقدر آموزش می‌دهند؟ آیا قشر ضعیف جامعه به بهداشت اهمیت نمی‌دهد، به نظرتان قشر متوسط و قشر بالا چقدر اهمیت می‌دهد؟ من به‌عنوان پاتولوژیست در گروه دندان‌پزشکی جامعه نگر چند سالی کار می‌کردم و واقعاً خیلی چیزها یاد گرفتم. به نظر من این‌جا (آموزش بهداشت) جایی است که باید در دانشکده‌ها  و انجمن ها کار شود و آموزش بدهیم. همه چیز به نگرش ما بستگی دارد، نگرش ما به‌عنوان یک انسان در یک جامعه و به‌عنوان یک دندان‌پزشک.
 درمورد رفتار اخلاقی و حرفه‌ای میتوان  پانل گذاشت. پانل باز یا همراه باچند سخنران هدفمند. میتوان درمورد این سوالات پانل باز گذاشت: ارتباط بیمار و دندان‌پزشک و رفتار حرفه‌ای و اخلاقی چیست؟  رفتار حرفه ای دندان‌پزشک با دندان‌پزشک چیست؟ چقدر ما بیماران را ارجاع  می‌دهیم و اگر مشکل داشته باشیم و مشاوره بگیریم چقدر رفتار حرفه‌ای می‌کنند؟ خود من شاهد بودم وقتی مشاوره می‌دهیم فکر می‌کنند سواد نداریم. حتی متخصصین ما گاهی همکاری خوبی نمی‌کنند. به نظر من این موضوع  واقعاً جا دارد برای صحبت کردن وتبادل نظر با متخصصین مربوطه. دندان‌پزشکان متخصص و دندان‌پزشکان عمومی باهم صحبت کنند و درد دل کنند. به نظر من این موضوع بسیار جا برای کار دارد و از خودمان باید شروع کنیم.
دکتر محمد اثنی عشری(اندودنتیست): سلام عرض می‌کنم خدمت شما و همکاران عزیز- عذرخواهی می‌کنم دیر آمدم - همه‌چیز خوب دارد جلو می‌رود. استفاده می‌کنیم. گوشی را می‌دهیم به جوان‌ترها
دکتر اروند مالک(اندودنتیست): عرض ادب و احترام خدمت اساتید ارجمند، تقریباً همه موضوعات را بزرگواران فرمودند و فکر می‌کنم تقریباً اصلی‌ترین موضوع  روی بیسیک درمانی متمرکز  بود و مسائلی هم در مورد آموزش‌ها، آقای دکتر فرمودند: که بهتر است کانسپت‌ها (Concepts) ارائه شوند، موضوعات دیگررا هم می‌توانیم در کنگره‌هایمان جذاب کنیم. البته در  شیوه سخنرانی‌ ها باید بازبینی کنیم، مثلا سخنرانی صحبت می‌کند، صندلی‌ها پر هستند، دورتادور پر است از مخاطبینی و.... حال در مقابل ، زمانی سخنرانی می‌آید حتی در مورد کانسپت‌ها (Concepts) صحبت نمی‌کند، در مورد تکنیک صحبت می‌کند اما تعداد انگشت شمار بیش‌تر نیستند. جذابیت وطرح مطالب به شیوه ای جذاب آن سخنران است که واقعاً گروه مخاطبین را جذب می‌کند. به نظر من اگر این نگرش  را گسترش دهیم بهتر است ، نظربنده این است که مطالب و آموزش ها به‌صورت بیسیک حتی در اندو باشد. ‌زمانی به من می‌گفتند که چرا   Access Cavity  را بعنوان مبحث مطرح میکنید، اما الآن می‌بینیم Access cavity واقعاً جزو موضوعاتی است که عدم توجه به آن میتواند پیچیدگی های درمان را دوچندان کند. شاید باور نکنید به‌راحتی می‌ شود ساعتها فقط در رابطه با تشخیص و طرح درمان در اندو صحبت کرد.  بنظر من ارائه موضوعات بیسیک بهتر هستند. باتشکر
دکتر یاسمن خیراندیش(متخصص رادیولوژی دهان، فک و صورت): با توجه به سابقه‌ی برگزاری موفق کنگره انجمن عمومی در طی یازده سال گذشته همان‌طور که اكثريت همکاران اشاره كردند مخاطبین این کنگره اكثرا همکاران دندانپزشك عمومی هستند.  به نظر من نظرخواهی از  اين همکاران ضروري به نظر ميرسد كه بر اساس نظر خواهي، موضوعات مورد علاقه دندان‌پزشک عمومی  در سخنراني ها لحاظ گردد.
 مسئله موفقیت‌ها و شکست‌ها ي درمان  هم در پانلهاي کیس پرزنتیشن (Case presentation) قابل بررسي ميباشد كه جاي ان در كنگره انجمن عمومي خالي است.
پيشنهاد ديگري كه دارم اين است كه زمان سخنراني ها ابتدا  نیازسنجی شود وسپس بر  اساس ان ،زمان  سخنرانی‌ها تنظيم  گردد.اموزش دور ميز  و پرسش پاسخ نيز در تنظيم برنامه علمي كنگره حتما مد نظر قرار گيرد.
دکتر امید مشعوف مقدم(پریودونتیست): من به عنوان كم تجربه ترين و كوچك ترين عضو، جسارت هست در برابر اساتيد اول نظر بدم. علاقه شخصى من موارد بيسيك هست و دوست عزيزم اقاى دكتر آغنده هم مستحضر هستند. موضوع اصلى كه خودم هميشه بر ان تمركز كرده ام و به همه دوستانم هم ميگويم، دانستن بيسيك هست. خيلى از كنگره ها و كارگاه ها گاها پيش ميايد كه سعى در اموزش و نشان دادن موارد بسيار پيچيده جراحى مى شود، مثلا پيوند كالواريوم به سايتى ديگر، بدون اينكه تا الان يك كارگاه در مورد فاز نگهدارى ايمپلنت داشته باشيم. فاز نگهدارى چيست و چگونه انجام ميشود. متاسفانه اگر با اغلب همكاران در اين مورد صحبت كنيم، پروتكلى را در مطب هاى خود ندارند، ولى قرار دادن ايمپلنت را انجام ميدهند. نميدانم چرا با اينكه بيش از ١٥ سال هست كه در ايران ايمپلنت آموزش داده ميشود و كار ميشود ولى هنوز چنين موضوع مهمى جدى گرفته نشده و در خيلى از كوريكولوم هاى اموزشى ديده نميشود. اگر به كنگره هاى پريو و جراحى فك و صورت هم مقاله اى ارسال شود، چون تنها تاپيك در اين زمينه هست، اغلب رد ميشود. اصل مشكل ما نديده گرفتن اصول بيسيك هست. فناورى به سرعت در حال پيشرفت هست، ولى اين به معنى عدم نياز به دانستن مسايل پايه اى نيست. مثل اين كه بگيم چون كامپيوتر امده ديگر نيازى به يادگيرى دو دو تا نيست، كامپيوتر خود مسايل را در وسعت خيلى پيچيده تر برايمان حل مى كند.
دکتر فرزانه مؤمنی(متخصص رادیولوژی دهان، فک و صورت: سلام مجدد به آقای دکتر شهنی زاده .به شما و گروهتان واقعاً تبریک میگویم چرا که بسیار قوی عمل کردید و خیلی مقتدرانه و علمی گروهتان را پیش بردید و به نظر من جایگاه خوبی را به دست آوردید که جای تشکر دارد. من صحبت خاصی ندارم و با صحبت استادان گرامی موافقم، من هم  مانند آقای دکتر آغنده‌ فکر می‌کنم زمان یکسانی نباید به تمام افراد جهت سخنرانی داده شود. چون باید ببینیم نیازدندان‌پزشکان در یادگیری‌شان چیست. در ثانی این‌که در رشته رادیولوژی متأسفانه ما سال‌هااست که سخنرانی می‌کنیم و تعداد افرادی که مخاطب ما می شوند خیلی کم هستند و ما هیچ‌وقت فکر نکردیم که تعداد آن‌ها را بیش‌تر کنیم. فکر می‌کنم با چند جلسه که شما به من اجازه دادید که در گروه اندو کار کنم کارمان به‌جایی رسید که دوستان در زمان استراحت هم بیرون نمی‌رفتند، پس سیستم رادیولوژی را با توجه به این‌که ببینیم چه می‌خواهند می‌شود تغییر داد. ما برای افراد گزارش تئوری می‌دهیم.در حالیکه هیچ‌ شخصی برای آموزش سی دی CBCT کارهایی که برای دندان‌پزشکان فرستاده می‌شود , در یک کارگاه عملی وقتی نمیگذارد وپیگیر آن نمی شود که دلیل ارسال این سی دی ها برای آنان چیست؟  لزومی ندارد چند تئوری فوق تخصصی بگوییم و 10 نفر هم به مطالب  گوش ندهند. یک کارگاه عملی بگذارید، 10 تا لپ تاب بگذارید، گروه به گروه بیایند و آموزش ببینند که واقعاً استقبال می‌کنند و من فکر می‌کنم ما بیش‌تر از این‌که فکر کنیم در آینده به کجا می‌رسیم باید  اولاً آن علمی را که در حال حاضر داریم درست جا بیندازیم؛ به جای آن من بیایم  CBCT خودم را کامل آموزش دهم که CD را به این شکل بازکنید و خودتان کارکنید وبیاییم و گروهی باهم کارکنیم. به جای اینکه تلفنی نحوه کار را توضیح دهم که به فلان صورت از سی دی استفاده کنید. آن‌وقت ما می‌توانیم یک جایگاهی برای خودمان در تمام گروه‌های تخصصی پیدا کنیم و به‌عنوان یک فردمتخصص وآگاه در یک گروه حاضر شویم و صحبت کنیم ، در این حالت متخصص اندو، متخصص پریو و حتی دندان‌پزشک عمومی دقیقاً متوجه می‌شود که چه می‌گویم چون خودش کارکرده و کار با 3 D را بلد است ما آموزش می‌دهیم که همه باهم یک گروه قوی داشته باشیم و کارمان را پیش ببریم.
 بنابراین من فکر می‌کنم موفقیت شما در این است که در این‌ نقطه توقف کنیم و اول تمام مطالبمان را برای دندان‌پزشکان جا بیندازیم، اینکه چه چیزی داریم و چه استفاده‌هایی می‌توانیم از علمی که تابه‌حال به دست آورده‌ایم به‌طور صحیح داشته باشیم، یعنی از دندان‌پزشکی امروز چه می‌دانیم؟ واقعاً همه مطالب را می‌دانیم؟ اگر این را به معنای واقعی جا بیاندازیم دیگر هیچ اشکالی در حوزه‌های مختلف علم دندانپزشکی پیش نخواهد آمد. برای مثال در بعضی مواقع متخصص ارتودنسی نباید یک اکلوزال برای یک کانین نهفته بنویسد وقتی CBCT ای هست که دقیقاً می‌گوید که تحلیل ریشه دارد یا ندارد ؟ انکلیوز است یا خیر؟ آیا انتهای ریشه کرو دارد یا ندارد؟ من فکر می‌کنم این آموزش‌ها باید به‌طور عملی به دندان‌پزشکان آموزش داده شود و نه تئوری، شما هم می‌دانید که آموزش تئوری برای هیچ فردی جذاب نیست. فکر می‌کنم بهتر است کارگاه‌ عملی برگزار شود. سال پیش هم از شما درخواست کردم، 10 تا 15 تا لپ‌تاپ بگذاریم؛ از صبح تا بعدازظهر هر رادیولوژیست بیاید سیستم خود را تعریف کند و بعد گروه به گروه عوض شوند و مطالب را یاد بگیرند و ما را به‌صورت واقعی وارد گروه‌های علمی نمایید.
دکتر وحید مسگر زاده(جراح دهان، فک و صورت): پیشنهادهای من یکی نظرسنجی همکاران برای تم سخنرانی است. خیلی راحت هم می‌شود از تلگرام استفاده کنیم و این‌که پنل‌های مشترک بگذاریم. پارسال سخنرانی داشته‌ام و سرجمع ده نفر نشسته بودند. هیچ اصراری نداشته باشیم که حتماً در 5 سالن برگزار شود، سه سالن هم باشد عیبی ندارد، چه نیازی است که یک پانل جدا برای فک و صوت باشد، پانل مشترک کنید. جراح فک و صورت با بیماری‌های دهان و تشخیص یک همچنین کاری بکنیم. اصراری نباشد تعداد سالن‌های سخنرانی‌مان بالا رود، از این نظر مفیدتر بکنیم. یک کاری هم می‌توانیم بکنیم که به‌عنوان پیشنهاد الآن به ذهنم رسید این‌که مخاطب در چند سطح داریم. یک عده‌ای هستند پنج‌ساله فارغ‌التحصیل شدند و یک عده هستند بیست سال در کار هستند. برای این‌ها اگر بتوانیم پانل‌ها را طراحی کنیم خیلی بهتر است.
دکتر فینا ناوی(هیأت علمی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد): من به نوبه خود از آقاى دكتر شهنى زاده و گروه محترمشان تشكر ميكنم .در رابطه با نظرات خانم دكتر باشى زاده و تخصص ايشان در اين رشته ، بايد اميدوار بود كه به چنين نكاتى در دندانپزشكى بيشتر توجه شود و اين تفكر در همه برخوردهاى ما ، در ارتباط با كسانى كه مراجعه ميكنند ، مد نظر باشد .متاسفانه گاه مراجعينى داريم با مقدار زياد و متنوعى از راديو گرافى هاى مختلف كه شايد براى تنها يك بررسى ساده اقدام به تهيه آنها شده است، علاوه برنظرات مختلف دندانپزشكانى كه به آنها مراجعه كرده و تنوع ديدگاهها و ميزان وضوح راديوگرافى و..... ، باعث ميشود تا مراجع بيش از حد لازم و استاندارد در معرض دريافت اشعه قرار گرفته باشد و بايد تلاش شود تا اين زيان آورى به حداقل برسد.  تعميم اين توجه در ساير برخوردهاى پزشك - بيمار كه در سطوح مختلف دندانپزشكى ممكن است بوجود بيايد قابل بررسى و تفكر است . صداقت در رشته ما و تخصصى بودن نظرات اعلام شده از جانب دندانپزشك وجهى بسيار حساس و ظريف در رابطه با كمك هايى است كه ميتوانيم به بيماران و مراجعان خود ارايه نماييم .دررابطه با تم هاى اعلام شده جداى ازنحوه بيان و اختصار و تشريح موضوع ، همه آنها قابل توجه بوده و هر كدام ميتواند مستند يك دوره يا يك سمينار و گردهمايى بزرگ باشد ولى با توجه به عموميت مساله و شرايط فعلى و پيشرفت هايى كه در دندانپزشكى حاصل شده و ميشود ، ميتوانيم به اين اشاره كنيم كه از دندانپزشكى امروز چه ميدانيم چون فردا هنوز در انتظار شيوه هاى نوين است و آنچه ديروز بوده متحول شده و تغيير يافته است  و باين جهت من توصيه ميكنم تا اشاره شود به اينكه " از دندانپزشكى امروز چه ميدانيم ؟ "
دکتر سورنا وهبی(پریودونتیست): به نام خدا و با عرض سلام مجدد. با توجه به محدودیت زمانی پیشنهاد می‌کنم روال صحبت‌ها از حالت درد و دل خارج و به پیشنهاد عملی ختم شود معمولاً کار در این جلسات دیر شروع می‌شود و بسیار ادامه پیدا می‌کند.
لازم است با تعامل و همفکری نظرات تخصصی افراد فرهیخته به مقامات تصمیم‌ساز منتقل بشود اما آن‌چه که قویاً از هرکدام از ما انتظار می‌رود بعد از تجربه برگزاری سال‌های سال کنگره این است که هرکدام یک شعاعی از اطراف خودمان را اصلاح نماییم. من نظراتم را مکتوب تقدیم می‌کنم و فقط دو مورد کوچک را عرض میکنم:
1.  در روال برگزاری کنگره و جلسات همفکری و داوری آن به زمان احترام بگذاریم. هیچ جا مثل ایران میکروفون باز در اختیار کسی نمی‌گذارند. اگر لازم است این زمان‌بندی اصلاح شود تا فرضاً سخنران آخر یک پنل مظلوم واقع نشود.
2.  تجربه نشان می‌دهد که قرار نیست یک قهرمانی  بیاید همه‌کارهای ما را در مملکت ما درست کند، بهتر است هرچه سریعتر از خود آغاز و شعاعی از اطراف خود را اصلاح نماییم  فرض کنیم قرار است در کنگره آتی به دلیل  اسپانسر بودن یک شرکت لیزر یا ایمپلنت، پانلی به آن اختصاص پیدا کند این فرصت را مهیا کنیم که به لحاظ علمی توسط متخصصین صاحب نظر در آن رشته و نیز محققین بیطرف در پیشگاه همکاران عمومی مورد نقد قرار گیرد. بقیه مباحث را به دلیل تخصصی بودن در کارگروه‌های هر رشته می توان بررسی و مطرح نمود. با تشکر
دکتر سید کاظم نبوی نژاد(از موسسین انجمن): با ضمن خیرمقدم حضور همه استادان، من فکر می‌کنم که مطالب از زبان بزرگان دندان‌پزشک مملکت شنیدیم و خیلی هم جامع و مورداستفاده است، همیشه هم نظرات شما بزرگان در انجمن عمومی استفاده‌شده است. روی تم که آقای دکتر فرمودند دندان‌پزشک جدید با دندان‌پزشک کانونشنال خیلی فرقی نمی‌کند. پیشنهاد من تمی است ‌که به دندان‌پزشک جدید اشاره‌شده است. آرزوی موفقیت برای انجمن عمومی به رهبری دکتر شهنی زاده دارم.
دکتر باقر شهنی زاده: آقای دکتر از مؤسسین انجمن هستند. ما در کنگره های مان یکی از محورهای کارمان را تقدیر از بنیان‌گذاران انجمن دندان‌پزشکان عمومی‌ایران گذاشتیم و من خیلی دلم می‌خواهد فضایی که انجمن عمومی شروع به تأسیس شد را مطرح کنیم و هرچند که آقای دکتر صدساله شوند. سه نفر از مؤسسین نیستند و ما در کنگره از آن‌ها قدردانی خواهیم کرد. در کنگره ما یک تم اصلی داریم که گرایش علمی دارد و یک شعار کنگر ه‌داریم که خیلی از کنگره‌های جهانی هم یک همچنین چیزهایی دارند و آن شعار معمولاً محور سلامت است.
دکتر فرزانه فرید(پرستودونتیست): سلام مجدد به اساتید گرامی و لطف فرمودید و از من دعوت کردید. در مورد طرح مسائل بیسیک نظر من هم مانند بقیه همکاران است. من هم معتقدم باید همیشه از مسائل بیسیک شروع کرد. در عین حال موارد موفقیت و شکست هر درمان  هم حتماً مطرح شود. ذکر صرفاً موارد موفقیت یک روش درمانی‌ برای مواجه با مشکلات کلینیکی آن مفید فایده نیست و در واقع باعث می شود با  موارد شکست بیشتری روبه‌رو شویم. در مورد عناوینی که در مورد آنها باید صحبت شود، یک سری مباحث متداول هستند که دائماً  باید مطرح ‌شوند و یک سری درمان‌های جدید مانند ایمپلنت و تکنولوژی‌های جدید که بطور مکرر  اسامی آن‌ها شنیده می‌شوند.  چقدر این تکنولوژی‌های جدید لازمه کار دندان‌پزشکی هستند و برای استفاده از آن تکنولوژی ما چه پیش‌زمینه‌هایی را لازم داریم  جای صحبت دارد. به‌عنوان‌مثال در مورد درمان های جدید، برای پروتز اوردنچر متکی بر دو ایمپلنت آیا دیگر لازم نیست بدانیم چگونه بوردرمولد کنیم؟ اینطور نیست، یعنی ما هم آموزش های بیسیک را لازم داریم و هم آشنایی با درمان‌های جدید و چگونگی مواجه با آنها. یک سری  کانسپت‌هایی هم است که مورد توجه بیش از اندازه قرارگرفته اند و یک‌جورهایی بنظر می رسد که به ما تحمیل‌ می شوند ، مانند مسئله زیبایی که همیشه در کارهای دندانپزشکی مطرح بوده و بدون شک وقتی که کامپوزیت کار می‌کنیم  ممکن نیست زیبایی را در نظر نگیریم. ولی باید در مورد بیش از اندازه ‌های لایت کردن آن، چقدر مثبت و چقدر منفی، صحبت شود. در مورد کارگاه‌ها با نظر خانم دکتر باشی زاده در مورد کارگاه‌های رادیولوژی بسیار موافقم،  من خودم در آن شرکت خواهم کرد! فقط باید زمان کافی برای آموزش خواندن یک کلیشه رادیوگرافی و یا CBCT در نظر گرفته شود. تم کنگره به نظر من "از گذشته درس بگیریم به‌سوی آینده دندان‌پزشکی» می‌تواند مفید باشد.
دکتر مهناز ارشد(پرستودونتیست): با عرض سلام خدمت استادان و همکاران محترم، خدمت آقای دکتر شهنی زاده، لطف کردند که من را هم دعوت کردند. من می‌خواستم یک پیشنهاد دهم که یکی از مشکلاتی که ما در کنگره‌ها داخلی و خارجی داريم اين است كه وقتی یک کنگره‌ای با یک تمی‌ می‌خواهد برگزار شود که شما موضوعات پیشنهادی خود را بدهید. حالا موضوعات پیشنهادی که هر کس به هر چیز علاقه دارد و می‌فرستد و موضوع شما اکسپت می‌شود و نگاه می‌کنید می‌بینید، پانل‌ها تقسیم‌بندی و موضوع‌بندی شده است و موضوع شما با موضوع 5 نفر در گروه قرارگرفته است. من پیشنهادی که دارم این است که موضوعات پانل مان را اول تقسیم‌بندی کنیم و وقتی می‌خواهیم انانسمنت بزنیم اعلام کنیم که کنگره ما در سه روز در 4 پانل با این موضوعات قرار است برگزار شود. حالا هر کس در هر زمینه‌ای علاقه دارد مقالات اش را بفرستد. وقتی مقالات به دست ما می‌رسد می‌بینیم، پانلی داریم به نام استتیک 10 نفر مقاله دادند و 4 نفر هم مثل هم هستند.
می‌توانیم تقسیم‌بندی و زمان‌بندی کنیم. یک‌جوری که من خودم خیلی وقت‌ها می‌خواهم مقاله بفرستم برای کنگره و آن چیزی که به‌روزتر است را می‌فرستم؛ و بعد می‌بینم در مورد این موضوع هم پانل گذاشته‌اند. کاش می‌دانستم و می‌توانستم در مورد این موضوع را هم می‌دادم. یک پیشنهاد این‌طوری دارم و فکر می‌کنم عملی‌تر باشد موضوعات قشنگ‌تری بتوانیم داشته باشیم.
نکته بعدی این است که طرح کامپلیکیشن‌ها (Complications) و نحوه رفع آن‌ها خیلی خوب است. من در هر کنگره‌ای وقتی این موضوع را سخنرانی کرده‌ام در یک سالن تعداد زیادی دندان‌پزشکان علاقه‌مند هستند و ایستاده‌اند، علاقه‌مند هستند و حتی اعتراض ميكنند كه چرا می‌گویید وقت تمام‌شده است. می‌توانیم یک یا دو پانل بگذاریم، کامپلیکیشن‌ها به‌صورت مالتی دیسیپلينری (Multidiciplinary) یعنی کامپلیکیشن ایمپلنت در زمینه‌ای است هم جراح، هم پروتزی است هم رادیولوژیست هم پریودنتیست، موضوعات را مرتبط بگذاریم. اگر استتیک زون را می‌خواهیم بگذاریم؛ پریودنتیست بیاید در مورد این موضوع صحبت کند که پاپیلافورمیشن (Papila Formation) چه‌طوری است و بعد پروستودنتیست بیان كند كه با چه‌کارهای پروتزی می‌توان پاپیلا را نگه داشت و فرم داد. یعنی موضوعات به هم مربوط باشد، حتی سخنران‌ها را می‌توانیم به هم لینک کنیم.
در مورد درمان‌های مالتی دیسیپلینری (بینابینی) خیلی تأکیددارم به خاطر این‌که همه تک درمان شدند به‌خصوص دندان‌پزشک عمومی، خودشان جراحی، ایمپلنت، پروتز و ترمیم را انجام می‌دهند و حتی بعضی‌اوقات رادیولوژی‌ها را هم خودش می‌گیرد. حتی می‌توانید این را کم‌کم ترویج دهیم که شما می‌خواهید ایمپلنت بگذارید اگر گرفتینگ (Grafting) نمی‌دانید، بفرستید متخصص کارش را انجام دهد و بقیه کارهای بیمار را خود شما انجام دهید و نکته آخر این است که در مورد کیس پرزنتیشن، من یک پانل پیشنهادی دارم به نظر من خیلی جذاب می‌شود الآن هم در دانشکده‌ها برگزار می‌کنیم همه علاقه‌مند هستند. به‌عنوان‌مثال: یک درمان یک بیماری که دیاستم دارد، یک نفر بیاید حالت کیس پرزنت (Case Present) تمام درمان‌هایی که برای این بیمار وجود دارد را روش‌هایش را بگوید که با کامپوزیت با لامینیت با ارتودنسی. از اول تا آخر به چه چیزی می‌رسد و بگوییم در بیمارها از کدام و ترکیب این‌ها استفاده می‌کنیم. هم متخصص و هم دندان‌پزشکان عمومی خیلی باعلاقه بر روی سر این موضوع‌ها می‌نشینند. در مورد تم اصلی هم من شماره 18 را با موضوع «از گذشته درس بگیریم به‌سوی آینده دندان‌پزشکی» انتخاب می‌کنم اما متن ادبی‌اش را یک کمی تغییر دهید. وقتی در مورد کامپلیکیشن‌ها صحبت می‌شود انگار از گذشته درس می‌گیریم که چه‌طوری بهتر کارکنیم.
دکتر حمیدرضا بوستانی(پریودونتیست): ظهر همگی به خیر، خوشحالم که برای اولین بار در جمع شما هستم. صحبت‌های مختلفی شد و خیلی خوب بود و موضوعات دامنه وسیعی داشت.  ازلحاظ موضوع کنگره‌ ، پانل بندی‌ها، نحوه جذب سخنرانان، نکات خوبی گفته شد و این کار به طور روتین انجام می‌شود. کنگره استتیک نمونه خیلی موفقی بود. همان روش، همان فن‌ها، همان برنامه‌ها، اگر اجرا شود کافی است. در موردمباحث بهداشتی ، تم‌های زیادی مطرح شد. یک اشتباه استراتژیک که ما انجام می‌دهیم. این است که ما آمدیم فرهنگ را لزوماً با تعالی یکی می‌بینیم، مشکل اصلی این است. می‌خواهیم بهداشت را در جامعه نهادینه کنیم اما بدون این‌که آیتم‌های فرهنگی داشته باشیم. بدون این‌که بدانیم فرهنگ با تعالی دو چیز مختلف است. در سوئیس جامعه پیشرفته داریم، جامعه‌ای که فرهنگ دارند، اما لزوماً جامعه متعالی ندارند؛ منظور من این است که هر چه کنگره بهداشتی برگزار کنیم و هر چه آموزش بهداشت بدهیم، هیچ تأثیری ندارد. همان‌طور که سال‌ها داریم این کار را می‌کنیم. فرهنگ‌سازی لزوم اجرای آن قانون نیست، لزوم اجرای آن رفتار نیست. کسی که یک رفتاری را می‌کند اگر به آن لزوم اجرا اش معتقد باشد می‌شود تعالی و مشکل جوامع شرقی این است که همیشه دنبال این هستند که درونی این کار را انجام دهند، ما باید دنبال متدولوژی و دنبال سیستم باشیم.
همان‌طور که آقای دکتر روستا  گفتند یکی از فاکتور های مهم در فرهنگ سازی اقتصاد است. اگر شما دنبال بهداشت هستید به‌عنوان متولی انجمن باید به دنبال بیمه‌های درمانی بروید. کل سوئیس و سوئد آن‌طور نیست که آن‌جا دندان‌پزشکان اش آدم‌های فرهیخته‌ای باشند، سیستم بیمه و اقتصاد که برای سلامت تعریف‌شده شماها را به این سمت می‌برد و بعد از سی سال این فرهنگ شما می‌شود و غیر ازاین نمی‌شود. این‌طور نیست که برای دندان‌پزشکان فقط صحبت کنیم، البته لازمه‌اش این است که شما آموزش کافی را داده باشید. آموزش یک پیش‌زمینه است ولی کافی نیست. اگر شما دنبال تأثیر و تغییر رفتار در جامعه و دندان‌پزشکان هستید باید بروید سراغ بیمه‌های درمانی، باید اقتصاد را ببینیم و اگرنه با صد تا کنگره گذاشتن هیچ فرقی نمی‌کند.
 برای آموزش مهم‌تر این است که انجمن‌ها باهم یا تک‌تک روی سیاست‌گذاران سلامت بیایند کار کنند. اگر می‌خواهیم چیزی اصلاح شود و اگرنه با تمام احترامی که برای همه دارم هیچ تأثیری ندارد. ما باید بدانیم فرهنگ چه‌طور ایجاد می‌شود. اگر به این مفهوم رسیدیم، متد و راهکارش را تعریف کردیم، این اتفاق می‌افتد. وقتتان را نمی‌گیرم.
دکتر نازیلا نجاری(پرستودونتیست): عرض سلام و احترام دارم و خوشحالم که در جمع شما هستم.در معرفی خودم بايد عرض کنم كه حدود ١٥سال دندان‌پزشک عمومى بودم و حدود یک سال است كه امتحان بورد داده و در حال حاضر يك تازه متخصص و تازه استادیار هستم و در اين فرصت كوتاه مرز بین عمومی و تخصص خودم را هنوز پیدا نکرده ام.
به  تک‌تک پانل‌هایی که اساتيد و بزرگواران  حاضر در جلسه پیشنهاد می‌کنند علاقمندم و حتى با دقت در عنوان مقالات، حس ميكنم كه  نیاز دارم در این پانل‌ها باشم و مطالب جديد بياموزم.
همه كسانى كه در اين جمع هستيم به نوعى بيانگر قشر خاصى از دندانپزشكان كشور هستيم و قطعاً چه بسا موضوعات پيشنهادى ما، دغدغه خيلى ديگر از همكاران دندانپزشكى باشد كه الآن حضور ندارند، لذا با اجازه از آقاى دکتر شهنی زاده می‌خواهم پیشنهادی را بدهم، و آن اينكه هر كدام از اساتيد و همكاران، موضوعى را كه در اينجا پيشنهاد داده و به عنوان گپ در عرصه دندانپزشكى معرفى ميكنند، در زمان كنگره و در قالب پانل و ارائه سخنرانى، به آن پرداخته و سعى در حل مشكل نمايند. در این جلسه موضوعات متنوعى مطرح شد از جمله پیش‌گیری، آموزش، سلامت و اقتصاد و...، كاش بتوانيم هركدام ما، در جهت رفع تيارها و كمبودها از خودمان شروع کنیم و گام مؤثری در اين راستا برداريم.
پیشنهادم براى تم كنگره  یک ترکیبی از شماره 6 «اقتصاد در دندان‌پزشکی، بهداشت و پیش‌گیری» و شماره 9 «سلامت دهان و دندان در هزاره سوم» است چرا كه در نظر گيرى هم سلامت بيمار و هم شرايط اقتصادى او را بعنوان دو جزء جدايى ناپذير در طرح درمان ضرورى ميدانم و از طرف ديگر اشاره داشتن به هزاره سوم یعنی درنظر گيرى پيشرفت علم و تكنولوژى و نگاه به آینده
 پیشنهاد ديگرم، راجع به تایم‌ سخنرانى ها است، ميدانيم كه غير از اساتيد معروف و بنامى كه شايد ساعتها سخن براى گفتن و مبحث براى ارائه داشته باشند، شايد دوستان و همكاران جوان و علاقمندى نيز باشند كه بخواهند مطلبى يا كيسى را پرزنت كنند و در مجموع زمان كمى حدود بيست دقيقه برايشان كفايت كند ولى نگرانى از الزام به يك سخنرانى طولانى، باعث شود كه از تصميم شان صرفنظر كنند، لذا بنظرم بهتر است كه سخنرانان، مدت زمان مورد نياز خود را از قبل اعلام كنند. در نهايت تشکر می‌کنم از اينكه فرصت حضور در جلسه و ارائه نقطه نظرات به اينجانب داده شد.

دکتر سمیرا شاه سیاه(اندودنتیست): ظهر همگی به خیر، من البته ازلحاظ علمی نسبت به بقیه استادان قویتر نیستم.همیشه من به‌عنوان یک اندودنتیست درگیر اکلوژن هستم و در مطب، كيس هايي هستند كه به دليل اندوي مشكل دار ارجاع داده ميشوند وقتی درد بیمار ادامه دارد ؛ اما به راحتي و با برطرف شدن تراماتيك اكلوژن و Food Impaction ،می‌بینم آن درد برطرف می‌شود. پس بهتر است در كنار بحث هاي مربوط به استتيك به مباحث پايه نيز پرداخته شود. به‌جای آموزش لیزر و روتاری و لامینیت روی بیسیک‌ها به‌صورت کیس پرزنتیشن (CasePresent) کارکنیم. یعنی کیس پرزنتیشنی باشد که تمام فیلدها در آن قضیه دخیل باشد. متخصصان بیایند راجع به آن کیس صحبت کنند،مانند کارگاه‌های عملی كه در خود انجمن اهواز تجربه‌اش را داشتیم؛ به طور نمونه یک ورک شاپی  ( Workshop کارگاه) گذاشته ‌شده بود راجع به CBCT  كه مطالب مفيد و عملي راجع به كليشه هايCBCT توسط خود همكاران باكمك  راديولوژيست، تفسير ميشد.
متأسفانه به دلیل مشکلات اقتصادی و درمان‌های درآمدزاو بعضا تمايل بسيار بالاي بيماران براي انجام سرويسهاي زيبايي، ،خیلی‌ها دوست دارند روتاری، لیزر و ساير روشهاي سريع و مدرن درماني و زيبايي را آموزش ببینند؛ در ترمیمی خیلی‌ها دوست دارند بدانند لامینیت چه‌طوری است و درواقع گرایش به این سمت است و فکر می‌کنم وظیفه کنگره عمومی كه یکی از کنگره‌های موفق و علمی است ، این است که ما نگرش ایجاد کنیم. در مورد مسائل و معضلات درماني كه در اين جلسه مطرح شد، من کاملاً با اين فرمايش موافق هستم كه  درواقع ما از جامعه آمدیم و جامعه ما را تربیت می‌کند و ما هم جامعه را تربیت می‌کنیم، وقتی سیستم بیمه خیلی قوی نیست و سياست درماني بيماران بيمه محور نيست، ميتوان ديد كه در برخي مواقع در انجام درمانهاي پرهزينه كمي اغراق ميشود كه با تقويت سیاست‌ بيمه ميتوان به طور منطقي به نيازهاي بيماران پاسخ داد و بعضا از تحميل برخي درمانهاي پرهزينه و در موارد معدودي زائد ، جلوگيري كرد.
در مورد تم خیلی با سلامت موافق هستم. تم شماره 9 «سلامت دهان و دندان در هزاره سوم» و همچنین شماره 18 «از گذشته درس بگیریم، به سوي اينده برويم" ؛با توجه به تمايل بسيار زيادي از سوي بيماران و همينطور دندانپزشكان براي درمانهاي زيبايي ‌مطرح است و مربوط به حال است، آينده پالپ‌هایی که آن زیر می‌ماند و در آینده مشکل‌ساز می‌شود نيز بايد كاملا بررسي وتحليل شود. تلفیقی از 9 و 18 می‌تواند سلامت درمان و دهان را تضمین کند.
دکتر محمدرضاحاجی محمودی(پرستودونتیست): با عرض سلام و ادب، قبل از موضوع اصلی  پیشنهادی  دارم  مبنی بر اینکه دوستان فرمودند   افراد پیش‌کسوت ابتدا  صحبت کنند، پیشنهاد  من  این  است‌ که افراد پیشکسوت را منحصر کنیم به افرادی که  به افتخار بازنشستگی نائل امده اند و بعد ار صحبت این بزرگواران میکروفن به ترتیب بچرخد تا از اتلاف زمان.جلوگیری گردد جه که جندین‌بار مشاهده کردیم میکروفون چند بار به ابتدا و انتهای سالن برده شد که موجب اتلاف  وقت گردید لذا توصیه می گردد چایگاه خاصی نیز برای این بررگواران در جلسات در نظر گرفته  شود 
. مطلب دیگر که جناب دکتر آتش رزم هم به آن اشاره کردند، همان تکیه ‌بر مفاهیم قدیمی است  بنده بارها  دعوت شده ام و  در مورد پروتز کامل و ثابت سخنرانی کرده ام اما هیچ‌گاه‌تاکنون دعوت به سخنرانی در خصوص  پروتز پارسیل نشده ام و لذا به نظر میرسد که بحث پیرامون این سرویس درمانی در کنگره ها و برنامه های مدون به شدت مغفول مانده است. با توجه به این‌که این مشکل در بسیاری از همکاران ما در بخش عمومی  دیده می شود  به کرات مشاهده کرده ایم اکثر همکاران عمومی‌، بیش‌تر از پروتز‌های اکریلی و اخیراً از پروتزهای فلکسی استفاده می‌کنند که علی القاعده 
می بایستی به‌عنوان پروتزهای موقت استفاده گردد؛واستفاده طولانی مدت از ان‌میتواند عوارض جبران ناپذیری را به وجود اورد بنابراین جا دارد که  بخشی ار سخنرانی ها تحت عنوان پروتزهای متحرک به‌خصوص پروتزهای پارسیل که عمده مشکلات همکاران ما در بخش عمومی است در نظر گرفته شود.  تم انتخابی من همان‌طور که جناب دکتر آغنده عریز هم فرمودند، تم شماره یک «مفاهیم نو در کنار مفاهیم بیسیک و پایه» می باشد. متشکرم


دکتر مجید نوحی(پرستودونتیست): متأسفانه بعضی از همکاران عادت کرده اند که وقتی بیمار به آنها مراجعه میکند اولین کاری که انجام میدهند و دهان بیمار را معاینه میکنند ایمپلنت ها را می شمارند و ایمپلنت را میگذارند. TMJ را بررسی نمیکنند. درصد مبتلایان به TMDبین 30 تا 40 درصد جمعیت هر کشوری میباشد، یعنی حدود بیست میلیون نفر مبتلا وجود دارد و نیمی از این تعداد نیاز به درمان دارند.متاسفانه همکاران فقط دندانها را می‌بینند. در حالیکه اکلوژن، عضلات و TMJرا بصورت یک مجموعه واحد بررسی نمیکنند و ارتباطی بین دندانها (اکلوژن ) ،عضلات و TMJ و علائم بالینی این مجموعه واحد مثل صداها، سردردها، گردن دردها، درد کتف و شانه، ناراحتی های شنوائی و بینائی بر قرار نمیکنند. واز بیمار هم سوال نمیکنند که شما که حالا مثلا مولرهای یک طرف و یا دو طرف را ندارید آیا این دردها را دارید یا ندارید ؟؟؟؟ صداهای فک را معاینه کنند؟از بیمار سوال کنند درد فک دارند یا خیر ؟؟ اکلوژن یعنی سلامت عمومی بدن. که متاسفانه فعلا در بین همکاران این نقص وجود دارد.
دکتر مهرنوش سبزقبایی(پریودونتیست): با عرض سلام خدمت همكاران و اساتيد محترم. مباحث معاينه كلينيكي صحيح و تشخيص انواع بيماريهاي پريودنتال نقش مهمي در طرح درمان دارند كه پرداختن به آنها در كنگره هاي علمي، راهگشاي مشكلات درماني خواهد بود. همچنين توجه به فاز يك درمانهاي پريودنتال و فاز maintenance ، متاسفانه گاهي ناديده گرفته ميشود كه در نتايج درماني اثر نامطلوب خواهد داشت. مورد ديگر انواع پروگنوزهاي پريودنتال است كه ميتواند از اكستركشنهاي نابجا جلوگيري كند وبه همكاران كمك ميكند تا با شناخت دقيقتر از پيش آگهي ها، درماني را كه ارجحيت دارد انجام دهند. موضوعات چند تخصصي پريو، اندو، پروتز و ارتو  ميتوانند بسيارمفيد باشند وبصورت چالشي مطرح شوند. در خصوص تم كنگره با "مورد بهداشت و پيشگيري" ، "اقتصاد در دندانپزشكي" بيشتر موافق هستم.
دکتر محمد اثنی عشری(اندودنتیست): در مورد تم کنگره ازنظر بنده گزینه‌های «کاربرد تطبیقی در درمان‌های دندان‌پزشکی»، «از دندان‌پزشکی امروز چه می‌دانیم؟» و «هم‌اندیشی علمی در توسعه سلامت دندان‌پزشکی» مناسب هستند. تم بیسیک هم خوب است. فکر می‌کنم این سؤال را باید از دندان‌پزشکان بپرسید. چون،در هرزمانی یک موضوعی مد و موردتوجه است. الآن ما دقیقاً نمی‌دانیم که دندان‌پزشکان مخاطب چه موضوعی را بیشتر نیاز دارند و در چه سطحی از دانش و آگاهی در رشته های مختلف دندانپزشکی هستند. در بعضی از زمینه ها  می‌بینیم واقعاً سطح علمی همکاران بالا است و دربعضی از رشته ها مقداری پایین‌تر است؛ بنابراین، " تمی"  که خواست اکثر مخاطبین شما را پوشش دهد باید موردتوجه قرار گیرد. اگر چه همیشه باید پیشگیری و فرهنگ‌سازی آنرا در الویت برنامه‌ هایمان بگذاریم. همکلردندانپزشک از ما  راه های درمانی جدید و بهتر رامی‌خواهد ولی ما باید آرام‌آرام راه های پیش‌ گیری را هم یاد بدهیم.
در مورد سخنرانی‌ها اگر روش ها یک مقداری تغییر کند بهتر است الآن اگر ما یک سخنرانی نیم‌ساعته به روش سابق بدهیم کمتر مورد توجه قرار می گیرد لذا باید تغییر روش داد.  گذاشتن پنل‌های مشترک و سخنرانی های مشترک ،استفاده از مولتی مدیا در سخنرانی ها و  بالاخره گذاشتن پنل‌های چالشی میتوانند آموزش و انگیزه آموزشی بیش‌تری ایجاد نمایند.
دکتر افشین ابراهیمی(متخصص بیماری های دهان، فک و صورت): بنده ابتدا عذرخواهی می کنم بابت تاخیرم. در مورد تم، بنده شماره 4 «دانش دندان‌پزشکی، فن‌آوری و مدیریت» و شماره 7 «کاربرد تطبیقی در درمان‌های دندان‌پزشکی» را انتخاب می‌کنم. مجموع این دو را تصور میکنم اگر بشود یک‌راه یا یک تم بیرون کشید می‌تواند به کارمان بیاید، برای دلیلش هم چهار نکته از بین حرف‌های همکاران استخراج کردم. ابتدا خانم دکتر باشی زاده در مورد رادیولوژیست‌ها صحبت کردند. ببینید آن بیسیکش خوب است و سرجای خودش باشد حالا در یک‌جایی استثنایی در کنگره نیاز بود که ما فراموش کردیم. اگر در کتاب‌های معتبر گروه پزشکی نگاه کنیم مثلاً یک کسی مانند آقای دکتر X که آدم بسیار معتبری در کل دنیا هستند، جلوی اسمش می‌نویسند MD و در زیرش جزئیاتش را  می‌نویسند که این کار یا آن کار را کرده است. یعنی ارزش را روی این می‌گذارد که پزشک باشد. ما در این‌جا وقتی بنده این‌جا متخصص هستم یعنی دندان‌پزشک عمومی را کنار گذاشته ام. آن مهم نیست؟ بله هست و این ارتقاء را وقتی برش گردانیم به‌خصوص در این‌جا، که انجمن دندانپزشک عمومی است و همه کسانی که در این‌جا نشسته اند متخصص هستند. اشکالی ندارد ولی هدف باید آن‌طرف باشد. وقتی انجمن را دست اش گرفتید و بالا آوردید و اعتبار به او دادیم مطمئن باشید به خاطر اعتبار خودش هم درست‌کار می‌کند.
اما آن چیزی که عرض کردم این است که من الان اول به بیماران می‌گویم، در دانشگاه هم اول به رزیدنت ها میگفتم، نشد! بعد به دانشجوها گفتم، نشد! الان به بیماران می گویم که آقا اگر مشخصات این بود این روکش می‌خواهد اینکار را انجام بده و اگر نبود پرهیز کند و نکند. به همین دلیل به آن چیزی که به کار می‌آید عمل شود. Case Presentation خوب است ولی جایش این‌جا نیست آن مال کنفرانس CPC است. اگر به من گفتید که یک کیس، پرزنت کن من نمی آیم که یک آفت ساده را بیاورم پرزنت کنم.  یک چیز پیچیده ای که خود هم ده سال طول کشید تکه خوردم هم نفهمیدم، آن به درد کسی نمی خورد و آن جایش در کنفرانس cpc است. ولی اگر به من گفتید یک زخم در دهان کسی دیدید ابتدا به رزیدنت‌ها و بعد به بیماران می گویم که هرکسی در فامیل یا اطرافت دیدی که زخم بود 1.2.3.4.5، در این پنج مورد دنبال راه‌حل باشد. وقتی آمار می گوید 99% این است یعنی به این دلیل است.  حالا وارد حیطه‌های دیگر نمی‌شوم. مثلاً فرض کنید بیماری می‌آید و می‌گوید برای بچه‌اش ده تا رادیوگرافی گرفته است و می گویم این را بگیر و این را بگیر، می‌گویم نکند زیاد نباشد. والا به لا یک خط بیش‌تر نیست. برای آدم نرمال غیر شاغل می‌گوید نیم راد و برای شاغل پنج راد. این کار سختی نیست و یک فرمول حفظ کردن است که چقدر رادیوگرافی می گیریم. حالا چه جنرال مثلا Devia Time  و چه لوکال اش. این اصول کاربردی را می‌شود آسان در کنگره عنوان کرد که مطمئن باشید این رویکرد کار را بالا می‌آورد و هم به درد خواهد خورد.
نکته دوم مسائلی که اجماع رویش نیست. به‌عنوان‌مثال بنده خودم کارم ایمپلنت نیست ولی بالاجبار پیش می‌آید که درجایی به اصرار کسی یا آشنایی که هر چه می‌گویم ایشان از من بهتر است می‌گوید خیر. من ابتدا با تمپوباند می‌چسباندم و بعد یواش‌یواش می دیدم این خیلی به کارمان نمی آید و زود در می آید و بعد مثلاً گلاس آینومر را رقیق کردم. الان هم مثلا فلان شرکت X سمنتی آورده است که این کار سختی نیست در جمعی که همه متخصص هستند یک نظر بگیریم که این از بقیه مناسب‌تر است برای آن کسی که ما پایین آوردیمش، به‌عنوان دندان‌پزشک عمومی و ‌گفتیم که تو در حد بهداشت‌کار قرار است کارکنی و من متخصص آن خوبه هستم. این حداقل یک‌قدم کمکش می‌کند که فردا اگر بگوید من میخواهم ایمپلنت ام را با این سمان بچسبانم می‌گوید مرجع ام این‌جا است.
نکته سوم، بنده برای رادیولوژی کسی را ارجاع می‌کنم یا مثلاً اندو برای همکاران متخصص ام، نه آن‌کسی که مسئله ‌دارم، آن کاری برایم سخت است و طول می کشد. بنابراین این آن چیزی است که باید تصحیح اش کنیم. من اگر از کسی سؤال کردم در مورد پریو، به معنای بی‌سوادی نیست، ولی اشکال کار این است این باید ابتدا بین خودمان حل شود و بعد مطمئن شویم همکاران عمومی هم خودکار این کار را انجام می‌دهند.
دکتر لیدا طوماریان(متخصص کودکان): در مورد نحوه ارائه سخنرانی در پنل ها هم به نظر می رسد که بهتر است شما (دکتر شهنی زاده) با دبیر علمی هر پنل به تبادل نظر لازم بپردازید. چون ارائه مطلب هررشته یا تخصص با رشته دیگر متفاوت است. مثلا کیس پرزنت (Case Present)  در یک رشته می تواند بارآموزشی بیشتری نسبت به رشته دیگری داشته باشد. به علاوه اصولاً سطح مشترکی از دانش شنونده ها باید در نظر گرفته شود و همکاران مجرب و یا جوان بادرنظر داشتن موضوعات مطرح روز و تازه های علمی موضوع سخنرانی را انتخاب کنند تا بامطرح نمودن این تازه ها نسبت به ارتقاء دانش شنونده مشارکت نمایند. دبیران علمی می توانند از راه های مختلف من جمله گروه های تلگرامی نسبت به موضوعات مورد نیاز رایج همکاران از آنان نظرخواهی نمایند.
دکتر جلال پورهاشمی(متخصص کودکان): آقای دکتر شهني زاده بنده نکته‌ای را عرض کنم که فکر می‌کنم مهم باشد، شما در نامه‌هایی که خواندید غالباً در آن به چالش کشیدن سیاست‌های وزارت بهداشت است. صحبت‌هایی هم که در هر جا همچنين در کنگره‌ها می‌کنید، به علت آشنایی است که با برنامه‌های وزارت بهداشت دارید و علاقه‌ای که دارید همواره این سیاست‌ها را به چالش می‌کشید ولی خب پاسخگو نیستند. آیا صلاح نیست که یک پانلی مستقلاً برای به چالش کشیدن سیاست‌های غلط وزارت بهداشت که سرمایه‌های مملکت را به باد می‌دهند و بدون آن‌که نتیجه‌ای بگیرند و این را همه می‌دانیم. آیا واقعاً لازم نیست دعوت کنیم از مسئولین که پاسخگوی دندان‌پزشکان باشند، این مطالبه همه دندان‌پزشکان است.
دکتر علی وارسته(دندانپزشک عمومی): با سلام و خسته نباشید خدمت همه همکاران، همدلان و استادان بزرگوار، خوشحال هستیم هر بار که قرار هست کنگره‌ای برگزار شود، با حضور فعالانه و پرشور خود محبت می‌فرمایید با انجمن دندانپزشکان عمومی ایران همکاری می‌ نمایید. تا بحال انجمن دندانپزشکان عمومی یازده کنگره سالیانه داشته‌ که به نظر بسیاری از بزرگان، کنگره‌های موفقی هم بوده به این لحاظ که همیشه شاهد حضور گسترده ای از همکاران دندانپزشک عمومی و متخصص در این کنگره ها هستیم که اغلب این مخاطبین حضور دائم در تمامی کنگره های انجمن دندانپزشکان عمومی داشته و دارند. با مطالعه و بررسی های انجام شده شواهد نشان دادند که یکی از علل مهم ان بررسی دقیق مبحث به مبحث عناوین سخنرانان و موضوعات مورد بحث در کنگره ها می باشد.که همانطور که خدمتتان عرض کردم تصور بنده بر این است به جهت اینکه مخاطبین ما اغلب دندانپزشکان عمومی هستند بهتر است مباحث پایه علمی را در کنار هم داشته باشیم که بتوانیم بازخورد بهتری بگیریم و از آنجایی که عمده بار درمانی دندانپزشکی کشور به دوش دندانپزشکی عمومی می باشد و بسیاری از این همکاران در مناطقی مشغول به طبابت هستند که ارجاع بیمار به دلیل مسافت ویا عدم حضور مراکز بزرگ درمانی و متخصصین در آن منطقه مشکل می باشد بهتر است در تعدادی از پانل هایی که داریم مسائل و موضوعات بصورت ترکیبی و گروهی به عنوان مثال (اندو پریو و پروتز) بررسی و نقد گردد و به نوعی بتوانیم هم نقاط قوت درمان ها و هم علل شکست درمان ها را بررسی کنیم. همچنین در میان تم های پیشنهادی کنگره " از دندانپزشکی امروز چه می دانیم؟ یا در تحول در نگاه به اینده دندانپزشکی " جالب به نظر می رسد چون بسیاری از همکاران شاید مطلع نباشند که مسائل مارک شده در دندانپزشکی امروز چه مطالبی می باشد و در آینده نحوه درمان و در انتها از تمامی همکاران و استادانی که با حضور و همکاری و حمایت همیشگی حضورشان باعث دلگرمی تمامی اعضا انجمن دندانپزشکان عمومی ایران می باشند، سپاسگزار هستم.
دکتر باقر شهنی زاده: در مورد دبیر علمی کنگره با دوستان مختلف خیلی صحبت کردیم و دوستان دیگر هم باید دعوت کنیم و صحبت کنیم. چون یکی از موارد مهم برای ما این است که دبیر علمی خود کنگره، یک ارتباطات وسیعی با همکاران متخصص داشته باشد. بعضی‌ها علمی هستند ولی ارتباط ندارند و فقط صرفاً سخنرانی خوبی دارند ولی ارتباط ندارند. بعضی از افراد رشته‌شان فراگیر نیست یعنی اگر ما بخواهیم در انجمن دندان‌پزشکان عمومی‌ایران رشته آن‌ها را بگذاریم این می‌تواند به‌صورت یک تفکر مسلط به وجود بیاید که انتخابش خیلی مدخلیت ندارد و درعین‌حال هم باید فردی باسابقه کار اجرایی باشد چون دوستانی که با ما کارکردند می‌دانند وقتی برنامه‌ای را انجام می‌دهیم ده‌ها جلسه ممکن است در مورد یک برنامه‌ای برگزار شود تا ما بتوانیم به یک پانل کوچکی برسیم که انجام شود و مسئله بعدی این‌که بتواند وقت بگذارد. چون بعضی از دوستان ما همکاران متخصص علمی توانمندی هم هستند اما خیلی مثلاً درگیر مطب یا دانشگاه یا کلینیک‌ها می‌شوند و حدوداً هفت هشت نفر را موردمطالعه قراردادیم و به یک اجماع هم رسیدیم و یکی از مواردی که خیلی مهم است ازنظر اقبال عمومی ‌باید یک محبوبیتی هم داشته باشد.
دبیر اجرایی کنگره ما، خانم دکتر صدقی هستند که در این کنگره خانم دکتر لیلا عطایی یک زحمت کوچکی گردنشان گذاشتیم که یکی از جوان‌ترین روسای کنگره کشور خواهد شد که باید کارش را انجام دهد. ایشان معروف به چهره چالشی انجمن هستند و حدود سه کنگره قبل بحث چالشی که ما انجام دادیم برنامه‌ریزی کردند و الآن با همسرشان کار می‌کنند که ایشان متخصص اندو هستند. در زمینه رشته‌های مختلف دوستانی هم که با ما سال‌ها کارکردند تشخیص دادیم که در کار ما هم آن‌ها و ما موفق شویم. با توجه به این‌که دو یا سه سال است که ما یک دبیر علمی که انتخاب می‌کنیم مثلاً متخصص پروتز انتخاب می‌شود خیلی در مورد پروتز غالب می‌شود. به همین خاطر به این نتیجه رسیدیم که از هر رشته تخصصی هم یک نفر باشد که حق آن رشته را بگیرد. خانم دکتر شاهسواری دریکی از برنامه‌های ما بودند و خیلی سخت ایستاد و حق رشته‌شان را گرفتند و دو سه پانل که پاتولوژی هم بود خیلی موفق بود. در پریو خانم دکتر بارفروش، در پاتولوژی آقای دکتر عباس‌علی پایدار، در ترمیمی خانم دکتر ‌هاله کاظمی، در ارتودنسی آقای دکتر محسن شیرازی، در رادیولوژی آقای دکتر علی کاووسی و در کودکان خانم دکتر ناهید عسگری زاده، در اندو خانم دکتر سمیرا شاه سیاه، در بیماری‌های دهان خانم دکتر سمیه علی‌رضایی و در جراحی آقای دکتر وحید مسگرزاده و در پروتز هم آقای دکتر هادی و در مواد دندانی خانم دکتر طاهره سادات جعفرزاده کاشی و در رشته جامعه نگر هم آقای دکتر مهدی نصیبی. دوستانی که در این‌جا هستند و انتخاب شدند اگر صحبتی دارند بفرمایند.
آن‌چه ما از این جلسه برداشت کردیم، این است. همه به دل‌سوزی به مملکت، مردم و دندان‌پزشکی علاقه دارند و مردم از ما می‌خواهند خیلی کارها کنیم و ما هم به شرطی که همه در کنار هم باشیم می‌توانیم کاری کنیم. به این نتیجه رسیدیم که بهتر است در کنگره ما در زمینه پروتکل‌های بهداشتی همان‌طور که سال قبل برنامه‌ای داشتیم که دوستان آمدند، جریانی را راه بیاندازیم که دندان‌پزشکان متوجه شوند که مسئولیت دارند و یک سالنی را تحت عنوان بهداشت دهان و دندان بحث را مطرح کنیم و مسئولین و همکاران را بخواهیم که در آن‌جا شرکت کنند و بیایند در زمینه پروتکل‌های بهداشتی به‌خصوص همکارانی که توانایی سخنرانی در مورد الگوهای موفق شده جهانی دارند صحبت کنند و بعد ما نتیجه نهایی را در سراسر کشور بازتاب بدهیم.
از دوستان خواهش می‌کنیم سالن‌های ویژه چالشی پرسش و پاسخ، موفقیت‌ها و شکست‌ها را به‌صورت برجسته شده در برنامه داشته باشیم. برنامه‌های آموزشی تکنولوژی‌های جدید را داشته باشیم. چه در اندو، چه در جراحی و چه درجاهای دیگر و همین‌طور در بیسیک‌هایی که وجود دارد. آموزش تکنولوژی برای ما خیلی اهمیت دارد. شرکت‌ها را درزمینه مثلاً طراحی تحت نظارت همکارانی که این امور را می‌توانند انجام دهند می‌توان دخالت داد.
بنده بحثم این است که اگر قرار است مملکت درست شود فکر کنیم که دیگران در دنیا برای مملکت خودشان درست کردند اگر ADA الآن آرم اش را روی هر کالایی می‌زند که شما استفاده می‌کنید آنها هم دندان‌پزشک بودند مثل ما. پس یادمان باشد ما امیدمان به خودمان باشد و مردمی ‌امید ببندیم. ما همه بچه‌های این مملکت هستیم و باید در مقابل آن‌ها ادای وظیفه کنیم. کسانی که دبیر علمی، دبیر مشاور و رئیس کنگره هستند بدون وجود و حضور شما و بدون حساسیت شما موفق نخواهیم شد و مثل همیشه ما امیدواریم در مقابل مردم وظیفه‌مان را خوب انجام دهیم. ممنون از حضور شما. بازهم در خدمت شما خواهیم بود.


 
   1396/6/17 09:28

خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
7/10 (تعداد آرا 2 نفر )